Öz Eleştiri Vakti
Mümin TOPÇU
Secimlerden sonra, ihtiyacımız olan toplu bir suçlama değil; cesur bir özeleştiri, tarihsel yüzleşme ve demokratik bir yenilenmedir.
Bulgaristan'daki Türk toplumunun geleceği, birilerinin gölgesinde saf tutmakla değil, kendi iradesini özgürce ortaya koymakla kurulacaktır.
Bu satırları Misyon'un okuru için, yani Kırcaali'deki, Razgrad'daki kardeşimiz için de, Bursa'daki, İstanbul'daki göçmenimiz için de, Berlin'deki, Londra'daki diasporamız için de aynı samimiyetle yazıyorum. Çünkü hepimiz aynı hikayenin parçasıyız.
Tarihimizde iki büyük yük var. Biri, 1984-89 yıllarında isimlerimizin değiştirildiği, dilimizin yasaklandığı o kara dönem. O, Bulgar devletinin yüzleşmesi gereken bir insan hakları suçudur ve bu yüzleşme hala tam yapılmamıştır.
İkinci yük ise, 1989 sonrasındaki 35 yılın muhasebesidir. İşte öz elestirimiz buradan başlamalı.
Dağılmış bir toplumu bir çatı altında toplamak büyük bir başarıydı. Ama zamanla o çatı, sorgulanamaz bir yapıya dönüştü.
"Birlik bozulmasın" diye eleştiriyi susturduk. Oy verdik ama hesap sormadık. Belediye başkanımıza, milletvekilimize "Bizim için ne yaptın?" demeyi neredeyse ihanet saydık…
Sonuç ortada. Belediyelerimiz oy deposu olarak görülüyor ama hizmette en sona bırakılıyor. Okullarımızda Türkçe dersi, öğretmen olmadığı, istek olmadığı bahanesiyle açılmıyor. En acısı da, gençlerimiz doğduğu toprakları terk ediyor…
Genç kuşaklarımiz şimdilerde ne gurbetçi ne Azınlık, Bulgaristanlı.
En kritik halka burası. Bugün Bulgaristan'da doğan bir Türk genci için üç yol var ve üçü de sorunlu:
- Bulgaristan'da kalıp, kendini ikinci sınıf hissetmek.
- Ana vatan Türkiye'ye göç edip, orada da "Bulgaristanlı" olarak etiketlenmek.
- Batı Avrupa'ya gidip, kimliğini tamamen arka plana atmak.
Hâlbuki bize dördüncü bir yol lazım:
Bulgaristanlı Türk olarak kalmak ve kazanmak.
Bu nasıl olur? Ekonomik tutunmayla olur, efendim!
Genç neden Kırcaali'den çıkıyor? İş yok diye. Siyasi temsilin en büyük öz eleştirisi bu noktada olmalı.
Yıllardır oy toplandı ama o oylar, o bölgelere geri dönüş olarak yatırım, organize sanayi, genç girişimci fonu olarak döndü mü? Genç, doğduğu yerde para kazanamıyorsa, kimliği de orada tutamazsın.
Gençlerimiz kimliğini unuttuğu için gitmiyor. Karnını doyuramadığı, gelecek göremediği için gidiyor. Dulovo'da, Cebel'de, Kaolinovo'da iş bulamayan bir gence "kimliğini koru" demek yetmez. Önce ona kalacak bir sebep vermek gerekir.
O sebep de ne Sofya'dan gelecek bir lütufla, ne Ankara'dan gelecek bir telefonla kurulur.
Kendi içimizde kurulur.
Mestanlı'da bir annenin yedi veliyi toplayıp okul müdürüne -
"Yasada hakkımız var, ana dili dersini istiyoruz"
diye dilekçe vermesiyle kurulur. Kırcaali Belediyesi'nin bütçesini sadece internet sitesinde Bulgarca bir PDF olarak değil, köy kahvesinde Türkçe anlatılması yolu ile kurul. Üç gencin arıcılık kooperatifi kurmasıyla kurulur…
Kültürel kimliğimiz de ancak böyle yaşar. Kimlik, yılda bir gün oynanan bir horo değildir. Yaşayan bir dildir. Şumnu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olan bir gencimiz iş bulamadığı için Bursa'ya göç ediyorsa, biz kimliği korumuyor, ihraç ediyoruz demektir.
Bu noktada Türkiye'den ve diasporadan beklenen de bellidir.
Türkiye'den beklenen, Bulgaristan içindeki siyasi kavgalarda taraf tutması değil, tarafsız bir güç olarak hakkımızı Avrupa standartları üzerinden diplomatik olarak savunmasıdır. Takım elbiselilerin toplu selfiyelerine hiç gerek yok, Bursa'daki bir fabrikayla Razgrad'daki bir atölye arasında kurulacak ticaret köprüleri lazımdır.
Diasporadan, yani bizden, insanımızdan, Türkiye'dekinden ve dünyadaki tüm camiamızdan beklenen ise nostaljiyi icraata çevirmektir.
Her yıl 1989'u anmak elbette borcumuzdur ama yetmez. İstanbul'daki avukatın, muhasebecinin, öğretmenin bilgisini Kırcaali'deki gençle paylaşması, pilav gününden daha kıymetlidir.
Velhasıl, bizim toplumun geleceği hiçbir gölgede aranmamalıdır.
Ne Sofya'nın gölgesinde, ne Ankara'nın gölgesinde, ne de diasporanın gölgesinde.
Bizim geleceğimiz köyümüzde, kendi okulumuzda, kendi belediyemizde özgürce "ben buradayım" diyebilen bir iradeyle kurulacaktır.
Bunun için de önce o zor olanı, yani öz eleştiriyi yapmamız gerekiyor…