Arif Necmi Kaskatı İçin Az Bilinenler
Mümin TOPÇU
Geçenlerde Milli İstihbarat Teşkilatı, 1931-1950 yılları arasında Bulgaristan'da Türkiye aleyhine yürütülen casusluk faaliyetlerine karşı canı pahasına mücadele eden ve hain bir pusuda şehit düşen efsane teşkilat mensubu Arif Necip Kaskatı'nın fotoğrafını ilk kez kamuoyuyla paylaştı.
Teşkilat tarafından fotoğrafın yanında paylaşılan kısa bilgide, kahraman ajanın şehadet parantezine dair şu çarpıcı detaylar yer aldı:
"Arif Necip Kaskatı, MAH bünyesinde Bulgaristan'da, Türkiye aleyhine yürütülen faaliyetler hakkında 1931 yılından şehit edildiği 1950 yılına kadar önemli görevler ifa etmiştir. Çift taraflı çalıştığı değerlendirilen bir Bulgar ajanı yüzünden Haziran 1950'de Bulgaristan sınırından Edirne'ye geçmeye çalıştığı sırada Bulgarlar tarafından aracına kurulan pusu neticesinde şehit olmuştur. Ruhu şad olsun."
Yaklaşık 20 yıl boyunca sınır ötesinde Türkiye'nin gözü ve kulağı olan, ancak çift taraflı bir ajanın ihaneti sonucu Edirne sınırında şehit edilen Kaskatı'nın hatırası, MİT'in bu anlamlı paylaşımıyla yıllar sonra yeniden onurlandırılmış oldu.
MİT'in paylaştığı fotoğraf ve kısa haber çok netti, büyük sükse yaptı ve hemen hemen bütün ulusal ve yerel medyalarda çıktı, hatta yurtdışı gözlemcilerinin bile gözünden kaçmadı.
Tabiatıyla bizler de çok gurur duyduk; çünkü Merhum Arif Necip Kaskatı bir Bulgaristan topraklarında doğmuş Türk evladıydı. Bu sebeple güvenilir kaynaklardan kendisi için daha geniş çaplı bilgi edinmeye gayret gösterdik.
Gazeteci, Yazar, Eğitimci ( D. 1903, Razgrad / Bulgaristan - Ö. 1950 ). Orta halli bir esnaf ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlkokul ile Rüştiye (ortaokul) öğrenimini doğduğu yerde tamamladıktan sonra orta dereceli okullarda öğretmenlik yaptı. Öğretmen olduğu yıllarda ve sonrasında Türk milliyetçisi olarak da örgütsel çalışmalarda bulunarak, Bulgaristan Türkleri arasında bir canlılık yarattı. Bu alanda yayımladığı kitaplar ve gazetelerle örgütsel gelişmeler ve bilinçlenme sağladı.
Arif Necip’in gazetecilik kariyeri ve ilk kalem kavgaları önce “Deliorman” gazetesinde, ardından yazdığı başka gazetelerde sürdü. Asıl ününü ve kişiliğini ise “DDT” gazetesinde yazdıklarıyla sağladı. Bu yazıları ülkede yaşayan bütün Türklerin dikkatini çekmişti. Söz konusu yazılarıyla ayrıca siyasal ve toplumsal özgür düşünceyi savundu. 1929-30 yıllarında “DDT” gazetesinin sorumlu müdürlüğünde bulundu ve o günün zor hayat şartları içinde gönlünce yazdı. “Turan” gazetesinde de sürekli olarak yazmayı sürdürdü ve bu gazetenin yazı kurulunda görev aldı...
1932’de Razgrat’ta “Karadeniz” adında; halkçı, inkilâpçı ve milliyetçi, yerel sorunları işleyen bir haber gazetesi çıkarmaya başladı. Eski harflerle ve Türkçe-Bulgarca bölümlerle çıkan bu gazete Bulgaristan Türklerinin haklarını cesaretle savunuyordu. Gazete kimi olayların üzerine gitmesi nedeniyle iki kez kapatıldı ve başyazarı olan Arif Necip sorguya çekilmek üzere Tırnova’ya götürüldü. 1934’te Şumnu Rüştiyesi müdürlüğüne getirildiyse de 19 Mayıs 1934’te tutuklandı ve gazetesi kapatıldı. Daha sonra ailesiyle birlikte Anadolu’ya göç ederek, Edirne'ye yerleşti ve gizli istihbaratta görev aldı. Bulgar sınırını geçerken Bulgarlarca öldürüldü ve Edirne’de toprağa verildi. “Bulgarya’daki 1.300.000 Türk” ( Mahmut Necmettin Deliorman ve Gültekin Arda ile İstanbul, 1946 ) adlı kitabı yayımlanmıştır.
1932 yılında, Tırnova'ya bağlı Gorna Oryahovitsa’nın Kessarevo Köyü'nde yaşayan İbrahim adlı Türk köylüsü ile Bulgar asıllı bir bekçi arasındaki kavga, Bulgar bekçinin ölümüyle bitiyor.
Bu dönemde Arif Necip Kaskatı, "Karadeniz" isimli bir gazete çıkarmakta ve Kessarovo'daki trajik gelişmeleri ilk kez gazetesinde duyuruyor. Ayrıca bu olaydan sonra Türklere yönelik saldırılara geçildiğini ve gözaltına alınan İbrahim'in emniyet güçleri tarafından dövülerek öldürüldüğünü açıklıyor.
Yaptığı bu haberden sonra Arif Necip Kaskatı göz altına alınmış ve uzun süre ondan haber alınamamış.
Bilindiği gibi ünlü yazar Sabahattin Ali de Bulgaristan'nın Eğridere ( Ardino ) şehrinde doğmuş. Şimdilerde ortaya çıkan bir bilgiye göre, Sabahattin Ali cinayetini işleyen Ali Ertekin´in sorgusunu yapan kişi de Arif Necip Kaskatı'dır. Ne hikmetse Bulgaristan topraklarında doğmuş iki Türkün isimi, bu tür bir trajik olayda yan yana gelmekte.
Arif Necip Kaskatı'nın kaleme aldığı bazı yazı konularına dair bilgiler:
Bulgaristan mahkemelerinde yaşananlar; Çiftçi Partisi'nin yürüttüğü politikalar; Çeza evinde ve toplama kamplarında bulunan Çiftçi Partisi üyelerinin listesi; Rositsa toplama kampına dair Osmanlıca notlar; Bulgaristan hapishanelerinde mahkum 800 tarım işçisine dair; Tsenko Baref´ten çevrilen "Bulgaristan azınlıkları" ve "İslam Birliği Hareketi" adlı iki yazı; Bulgaristan Dışişleri Bakanı Kolarof´un Bulgaristan´da açık olan medreselere dair açıklaması…
