'Komünist rejimin zorunlu asimilasyon politikalarına karşı kahraman Cebel halkının şanlı mücadelesinin 37. yıl dönümünde aranızda olmaktan büyük onur duyuyorum.
Jivkov rejiminin Bulgaristan Türklerinin kimliğini, dilini, inancını ve bu topraklarda Bulgar komşu ve kardeşleriyle birlikte dostça yaşama iradesini hedef alan uygulamaları, insanlık vicdanını derinden yaralamıştır.
Sizler tüm bu acılara rağmen diz çökmediniz. Örnek bir duruş ve direniş ortaya koydunuz. Bu asil direniş ruhu zulmün duvarlarını yıkarak hürriyetin ve demokrasinin kapısını araladı.
19 Mayıs 1989 günü Cebel'de haykırılan o özgürlük çığlığı demir perdeyi bile aşarak tüm dünyada yankılandı.
Gençliğinizin size verdiği dinamizmle ve enerjiyle birçok şeyi başarmak için önünüzdeki yılları iyi değerlendirin. Arzu ettiğiniz ve hak ettiğiniz geleceği inşa etmek için çalışın. Hep daha iyisini hedefleyin.
Bizler de Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği mensupları olarak, Bulgaristan ile Türkiye arasındaki dostluğu ve iş birliğini güçlendirmek için çalışmalarımızı sürdüreceğiz'.

Mehmet Sayit UYANIK,

Türkiye Cumhuriyeti Sofya Büyükelçisi

Siyaset ise kaçınılmaz bir merak konusuydu; ilgilenmemek mümkün değildi. Ama o günlerde, son iki-üç yılda yaşanacakların böylesine sarsıcı olacağını hiç düşünmemiştim.

1990'dan bu yana Bulgaristan siyasetinde belki de en önemli kırılma, DPS'nin bölünmesidir.

Yıllarca sarsılmaz bir seçmen tabanına, devletin derin yapılarıyla ve iş dünyasıyla bağlara sahip olan, uluslararası alanda da tanınan bu 'ebedi' parti, güçlü gençlik örgütüyle birlikte çözülmeye başladı.

Tam da bu anda diğer partilerin – özellikle PP&DB'nin – etno-dini tekelin zincirlerini kırmak için tarihi bir fırsatı vardı.

Ne yazık ki, bu fırsat heba edildi. Ben şaşırmadım; beklentilerim zaten önceki seçimlerin tekrarıyla tükenmişti. Nisan 2021'de bir umut ışığı görmüştüm ama onlar başka bir yol seçtiler.

Bugün PP&DB, çekingen adımlarla da olsa listelerine genç Müslümanları dahil ediyor.

Ne kadar seçilebilir ya da toplumda karşılık bulabilirler, zaman gösterecek. Ama aynı zamanda, toplumun kültürel kodlarını bilmeyenlerin kolayca fark edebileceği yapay figürler de sahneye sürülüyor.

Bu da bize iki şey anlatıyor: Birincisi, PP hl Bulgaristan'ın sosyal gerçekliğinden kopuk, kendi izole dünyasında yaşıyor. İkincisi, bu yüzden statükoyu aşamayacak ve insanlar alternatifleri – örneğin Rumen Radев gibi – aramaya devam edecek.

Bir gün bütün bunlar tarih olacak. Daha geniş bir perspektifle incelenecek, daha sağlıklı sonuçlara varılacak.

Ben ise yeniden akademik uğraşıma döndüm; çünkü bugün karanlık göründüğünde, cevapları geçmişte aramak doğaldır.

Monarşi dönemindeki Müslüman milletvekillerini incelediğimde dikkatimi çeken şey, tek bir siyasi özneye bağlı olmamalarıydı. Liberal, sol, hatta muhafazakr partilerde yer almışlardı.

Bu bana şu soruyu düşündürüyor: Hangisi daha işlevsel bir modeldir?

Müslümanların da Bulgar ulusunun parçası olarak farklı partilerde yer aldığı çoğulcu bir yapı mı, yoksa 1990'da kurulan tek parti kontrolü mü?

Tek parti modeli sonunda yozlaştı; ahlaklı ve eğitimli kadrolar yerine, yolsuzlukla beslenen bir elit üretti.

Bunun sorumluluğunu diğer partiler de taşıyor; sessizlikleri ve Müslüman topluluklarla temas kurmaktaki isteksizlikleriyle bir tekelin yerleşmesine izin verdiler.

Çoğulcu modelin sorunu ise diğer partilerin Müslümanları gerçekten ve etkin biçimde dahil etme konusundaki isteksizliği.

En paradoksal olan ise şu: Yüz yıl önce Bulgaristan Krallığı'ndaki partiler Müslümanlara bugünkü AB ve NATO üyesi Bulgaristan Cumhuriyeti'nden daha açıkmış.

Şimdi sorulması gereken soru şu: Hangi siyasi oluşum gerçekten desteği hak ediyor?

Yoksa yaşadıklarımız, ölen bir düzenin sancıları ve doğmaya çalışan bir yeninin çırpınışları mı?

Önümüzdeki seçimler, kaderimizi belirleyecek dönüm noktası olacak.


Cemal Osman,
Sofia University 'St. Kliment Ohridski'

***
eğer vuracaksanız
nişan alın tam,
bu yaşta
dost yarası kaldıramam…

***
sır
sırrı dökülmüş eski aynanın
sırrı çok olur
unutma...
eski ayna
tozlu tavan arasına kim attı seni
bu yapılan reva mı sana,
her gün tozunu alacağım söz
gördüğün güzelleri bana anlatsana...
göç
sırları dökülmüş eski aynada
gülüşünü unutmuş
göç ederken anam...
ateş
umurumda değil ama biliyorum
ibrahim'in ateşine
kimler odun taşıyor…

***
itiraflarım
xxx
hadi git, durma
dönmen için
gitmen lazım...
xxx
git karabaş, kuyruk sallama
sefer tasımda
üç öğün umut...
xxx
zavallı trenler
bir başkasının döşediği
raydan giderler...
xxx
mutluyum
yarınlar için
biraz umut bozdurdum...
xxx
mazide hokkabazlar ateş yutardı
günümüzde
lafını yutanlar gözde...

Bulgaristan'da Türk azınlığa karşı yapılan ilk isim değişikliği uygulaması, güney Bulgaristan'da Kırcali yakınındaki Gorski İzvor köyünde 24 Aralık 1984 tarihinde yapıldı. Yerel yetkililer, Türklerin pasaportlarını toplamaya, yeni isimlerini kaydetmeye ve yeni kimlik belgeleri çıkarmaya başladı. Halk barışçıl bir protesto başlattı. Yoğun kar yağışı ve eksi 20 derece olan dondurucu soğukta 24 Aralık'ta, Mleçino köyünde 1.200 kişi protesto gösterisi yaptı. 25 Aralık'ta ise, Benkovski köyünde, çoğunluğu çevre köylerden gelen 3 500'den fazla kişi gösteri düzenledi. Ertesi gün, göstericiler ve güvenlik güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Kayaloba, Gorski Izvor, Mogilyane, Preseka ve Dobromirtsi köylerinden yaklaşık 3 000 kişi, Benkovski'ye doğru birkaç kez farklı yönlerden ilerleyerek sonunda köye girdi.

26 Aralık'ta Mogilane köyü yakınlarında meydana gelen çatışmalarda, aralarında 17 aylık Türkan bebeğin de bulunduğu üç kişi hayatını kaybetti.

Benzer protestolar ülke genelinde devam etti ve binlerce tutuklu çeşitli cezaevlerine gönderildi.

Aynı gün, 26 Aralık'ta Doğu Rodoplar'ın diğer bölgelerinde şiddetli çatışmalar yaşandı. Direnişe Momçilgrad'dan 1.200, Gruevo köyünden 1.000 kişi katıldı. Kırcali bölgesindeki Türk halkının direnişini bastırmak için özel bir karargah kuruldu. Milislere ek olarak, Devlet Güvenlik Güçlerive askeri birlikler, zırhlı personel taşıyıcıları, bazıları tazyikli su ile donatılmış 15 itfaiye aracı, gösterileri dağıtmak için jet motorlu özel bir araç, köpekler, tutuklama arabaları, kamyonlar ve diğer askeri ekipmanlar kullanıldı.

Bulgaristan'daki Türklerin kimliklerini korumak uğruna gösterdikleri direniş ve verdikleri mücadele sadece Kırcali bölgesiyle sınırlı kalmadı.

Türklerin 1984-1985 kışında zorla isim değişikliğine karşı direnişinin doruk noktası, yaklaşık 5 bin nüfuslu Yablanovo köyü ve çevre köylerde 17, 18 ve 19 Ocak 1985 tarihlerinde gerçekleştirilen sivil itaatsizlik hareketiydi. Bu hareket, Fedail Kocabryamov, Belediye Başkanı Hüseyin Nuh ve Parti Sekreteri Hasan Berberov tarafından başlatıldı ve yönetildi.

Başsavcıya, devlet kurumlarına ve parti yönetimine toplu halde şikayetler hazırlandı. Bu şikayetler Sofya'daki Balkan Araştırmaları Enstitüsü'nde çalışan Salih Baklacı tarafından hazırlanan bir şablona göre çoğaltıldı. 18 Ocak sabahının erken saatlerinde bir grup, şikayetlerini Devlet Konseyi'ne iletmek üzere Sofya'ya doğru yola çıktı. Daha sonra Hasan Berberov da Bulgar Komünist Partisi Merkez Komitesi'ne posta yoluyla bir protesto mektubu gönderdi.

Bu arada Yablanovo girişlerine nöbetçiler yerleştirildi ve köyün dış dünyayla bağlantısı kesildi. Geceleri sokaklarda ateşler yakıldı. Direnişe katılmak için civar köylerden erkekler geldi. 18 Ocak sabahı, belediye çalışanları ve Anavatan Cephesi aktivistlerinden oluşan bir grup, toplu isim değişikliğini uygulamak üzere Kotel'den Yablanovo'ya geldi. Gruba silahlı bir milis birliği eşlik ediyordu. Yablanovo halkı, belediye binasına girmelerine izin vermedi ve onları geri püskürttü. Aynı günün ilerleyen saatlerinde köylüler, köy başındaki köprüye patlayıcı yerleştirerek Yablanovo'nun batı ucundaki Sliven-Şumen yolunu demir ve çakılla kapattılar. Bu arada, başka bölgelerde çalışan gurbetçiler geri dönüyordu. Komşu köylerden insanlar gelmeye devam etti. Geceleri tekrar mevziler kuruldu ve ateşler yakıldı. Havanın eksi 25 derecenin altında olduğu 19 Ocak şafağında tanklar, zırhlı personel taşıyıcıları, itfaiye araçları, kamyonlar ve askeri araçlardan oluşan bir konvoy batıdan köye yaklaştı. Fedail Kocaibryamov, Hüseyin Nuh ve Hasan Berberov önderliğindeki Yablanovo halkı direndi. Ön sırada kucaklarında yapay bebekleriyle kadınlar, çocuklar vardı. Ellerinde savunma amaçlı el yapımı aletler olan erkekler ise arkalarında yer aldı. Fedail Kocaibryamov tutuklandıktan sonra tanklar ve diğer araçlar kalabalığı sardı ve köye girdi. Direnişçilere göz yaşartıcı gazlı sis bombaları atıldı, itfaiye araçları üzerlerine güçlü yangın söndürme suyu sıkmaya başladı, tanklar ve zırhlı personel taşıyıcıları, erkekleri ve kadınları meydanda topladı. Hem Yablanovo'da hem de civar köylerde direnişçilere karşı şiddetli bir baskına başlandı. Filaretovo köyünde bir direnişçi tankın altında kalarak öldürüldü, çoğu tutuklandı ve ağır işkencelerden sonra çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı veya Belene'deki toplama kampına gönderildi.

Aralık 1984 - Kasım 1989 döneminde ülkenin dört bir yanından toplam 517 kişi Belene'de gözaltına alındı.

Bulgaristan Halk Meclisi, 11 Ocak 2012 tarihinde, 'Totaliter rejiminin Türk azınlığına uyguladığı asimilasyon politikasını ve yaklaşık 350 000 kişinin zorla göç ettirilmesini etnik temizlik olarak kınayan bir bildiriyi kabul etti. Ne var ki, bugüne kadar tek bir suçlunun bile mahkum edilmediğini ve cezalandırılmadığını belirtmemiz gerekiyor.

BNR

Haber üzerinde çalışanlar: Ergül Bayraktar

İlçe merkezindeki lisede müdür yardımcısı olarak görev yapan Mehmed Sali, geçenlerde AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölge halkının, Türkçeye genel olarak büyük ilgi duyduğunu, velilerin her sene çocuklarına Türkçe derslerini seçtirdiklerini söyledi. Mehmed Sali: 'Okulumuzda devletin eğitim müfredatı doğrultusunda resmi dil Bulgarca. Seçmeli ana dil olarak Türkçe, ayrıca İngilizce dersleri veriliyor. Bu yıl okulumuzda 492 öğrenci var. Her yıl 60'a yakın liseli mezun oluyor.'

Bu da şunun manasını taşıyordu, kendin çok iyi yaşayamayacaksın, var olacaksın ama ileride çocukların iyi yaşasınlar diye hiç durmadan çabalayıp didineceksin…

Bir sözle, kendi hayatını çocuklarının geleceği için feda edeceksin.

Bizlerde aynısını yaptık, bu uğurda içimizden bazıları, ortaya çıkan fırsatları çok iyi değerlendirmiş oldu; fakat diğer hiç önemsenmeyecek bir kısım ise halen fedakarlıklara ve taviz vermeye devam etmekte...

İlk kez gözümüzün açıldığı o ecdat mirası topraklarda mı yaşamak, yoksa milli duyguları takip edip, bulunduğumuz yerde mi kalmak?

İlk geldiğimiz dönemde, hepimizi, aynen bu iç gıcıklayıcı soru durmaksızın rahatsız etmiyordu mu?

Bulgaristan'daki Türklerin tümü ülkeyi terk etmedi ve şimdi de o topraklarda varlıklarını sürdürmeye devam ediyorlar, zaten büyük Atatürk de, o topraklarda kalmamızı önermemişti mi?

Artık hepimiz şunu idrak edebiliyoruz, memlekette resmi dil bizim için yabancıydı ve öyle kalacaktı.

Bu dili iyi bilmemiz gerekiyordu; çünkü toplum içindeki gelişim rekabeti, her an bizi ikinci sınıf vatandaş ilan edebiliyordu. Ana vatanımızda ise bu tür bir engelimiz yoktu ve önümüz açıktı…

Şimdilerde ise bir çoğumuz Avrupa'ya çalışmaya veya eğitim görmeye gitmeyi uygun buluyor.

Sanırım, bu daha yüksek bir yaşam standardını yakalamak için yapılmakta. İnsan bir defa, bu dünyaya geliyor düşüncesine kapılanlar da var. Yine özetle, konu herkesin kendi tercihi ve saygı duyarız.

Dil konusu, çok önemli bence. İnsan, kendi ana dili ile var olmakta. Ana vatanımızda, Türkçe konuşulmasa, burası zaten Türkiye olmazdı…

Doğrudur, yaşlandık artık, emekli olup sakin bir yaşam sürdürmeyi arzuluyoruz.

Türkiye'deki yaşantımız bayağı dinamik ve stresli, hele kosmopolit büyük şehirlerde daha çokça zorlanmaktayız.

Memlekette ise daha sakin ve kafa dinlendirici bir ortam hissedilmekte, zaten ülke nüfusu da oldukça azalmış vaziyette. En azından yaz aylarını orada geçirebiliriz. Herkesin görüşüne ve tercihine saygı duyuyoruz.

Nasıl olsa çifte vatandaşız. Bunu da yanlış, yada fazla görmesin kimse.

Önemli olan birbirimizi anlamak, aramızdaki sevgi ve saygıyı korumak, hatta artırmak…

Turgay Paksoy,

Bursa

İki ayrı fraksiyona bölünmüş olan DPS liderleri Cevdet Çakırov ve Delyan Peevski görüşüp anlaştılar flaş haberi, bu sabah Sofya'daki bütün haber ajanslarının ana gündemine oturdu.

Cevdet Çakırov, parti eş başkanlığından istifa ettiğini ilan ederken, Delyan Peevski ise partideki pozisyonunu daha da güçlendirmiş oldu.

Şu saatlerde, bütün siyasi yorumcular, Ahmet Doğan'ın siyasi akıbetini sorgularken, kendisinin bazı milletvekilleri ile bizzat görüştük ve öğleden sonra, meclis parti grubu adına resmi bir açıklama yapılacağını duyurdular.

E, ne oldu şimdi?

'Dünden Bugüne Radyo' bölümünde sıradaki konuğumuz Nevriye Alieva. 1953 yılından 1985 yılına kadar Sofya Radyosu'nun 'Ahali yayınları' olarak bilinen yurtiçi yayınlarında çalışmış. İlk başlarda piyeslerde ses olarak yer almış, daha sonra da programları kağıda alan daktilocu olarak görev almış.

Ünlü jazz sanatçısı Yıldız İbrahimova'nın annesi Nevriye Hanım, bugün artık 93 yaşında, ancak radyo anıları hala hafızasında capcanlı. Radyoda unutulmaz güzel günler geçirmiş. 'Radyo bana çok şey kazandırdı, radyo beni çık geliştirdi' diyor ve uzun ömrünün sırrını: 'İyilik yap iyilik göreceksiniz', sözleriyle özetliyor.

Yaptığımız röportajın bir bölümünü yayınlayarak, çınar misali bu bilge kadının anılarını dinleyicilerimizle paylaşıyoruz:

Radyoyla tanışmanız ne zamandan?

'Şimdi 93 yaşındayım. O zaman gençtik. Her hafta sonu gelir 'Haksever Hasan' programında yer alırdık. Piyesleri Cumartesi günü yazıyorduk. Ben ise daktilocu olarak çalıştım. 1953 yılında başladım. Bazen piyes yazdığımız günlerde gece saat ikiye kadar radyoda uğraşırdık. Ali Derviş ve başkalarıyla da çalıştık. Çok güzel piyesler yaptık. O kadar çok beğeniyordum ki onları, bir gün sordum sorumlu kadına: Ne yapıyorsunuz onları, yayınladıktan sonra yırtıp, atıyor musunuz? O da dedi ki : Sofya'ya yakın bir köyde (Borovets) onları özel bir yerde muhafaza ediyoruz. Bütün geçen materyaller orada korunuyormuş.

Piyeslere, Sofya'da yaşayan neredeyse bütün Türkler davet ediliyordu. Buradaki üniversite öğrencilerinin sesleri alınıyordu. Burada yaşayan önde gelenler de iştirak ederdi piyeslere. Çok mektup alırdık, çok da mektup gelirdi. Beğenilirdi, hele de Deliorman Türkleri, çok beğenirlerdi bizim yaptığımız işleri. 1955 yılında, memleket içine sanırım üç saat yayın yapardık.

Ben Silistre'de doğdum. O zaman Romanya idi oraları. Romanya'da okudum 7. sınıfa kadar. Orada güzel bir Türk okulumuz vardı. Yedi yıl, ben o kadar okudum. Ondan sonra artık Bulgarlar geldi ve okula devam etmedim.'

1930'lu- 40'lı yılları bize anlatır mısınız?

'Romanya'da yaşamamız en iyiydi. Romenler Türklere hürmet eder. Daha sonra Bulgarlarla da iyi geçindik. Radyodaki Bulgar arkadaşlarımızla da çok iyi geçinirdik. Hele de piyesleri beraber yaparak, onlar da Türklerin sevdasını kaptılar.

Radyoda çok iyiydik. Ama ansızın böyle oldu /1985 yılında ülke içi yayınların kapanması/. Bundan sonra hiç gitmedim radyoya. Beni çağırdılar dış yayınlara. Avrupa'dan çok mektup geliyormuş. Gel de mektupları oku bize dediler. Ama rahat olmadım, yurt dışı yayınlara çalışmadım. 1985'te çıktım radyodan ve bir daha adımımı atmadım. O zaman çok kırıldık. Ansızından oldu bu iş. Topladılar bizi ve dediler ki yarından sonra ahali yayınları olmayacak. Bitti, dediler, yok artık Türkçe yayın. Üzüntümüzden yığıldık…'

Radyo size ne kazandırdı?

'Çok şey kazandırdı. Radyo işi çok iyi bir iştir. Her şeyi öğrenirsin. Mecbursun öğrenmeye, okumaya, kendini geliştirmeye. 40 sene çalıştım radyoda, her şeyi oradan öğrendim. İstemeden öğrenirsin, çünkü senin vazifendir o. Gazeteyi de okursun, kitabını da okursun…Radyo iyi bir yerdir ve gayet çok şey öğrenebilirsin.'

Dinleyicilere özel ne demek istersiniz?

'Dinleyicilere ne diyeyim, anneciğim. Güzel şarkılar dinlesinler. Ben hala da şarkı söylerim kendi kendime. İnsanı ayakta tutuyor. Şarkıları severim. Onlar da sevsin.'

Bu uzun ömrün sırrı nedir?

'Ben fenalık görmedim hayatımdan. Ne kocamdan, ne işimden. Hep böyle iyilik ile yaşadık. Konu-komşuyla da iyilikle yaşadık, hısım akrabalardan hep iyilik gördüm. İnsan iyilik yapsın. Elinden ne gelirse, iyilik yapsın. Onun semeresi var. İyilik yapan, iyilik buluyor. Öyle söyle. Kimseye fenalık yapmamışım şimdiye kadar. Hep iyilikle uğraştım.'

Sevda Dükkancı,

BNR Sofya Radyosu, Türkçe yayınları

İzzet İsmailov,

БНТ

Липсващата при катастрофа и начертаната ден по-късно стоп линия - кой е манипулирал по този престъпен начин местопроизшествието -

Бащата на загиналото при инцидента бебе е препускал минути преди трагедията през кръстовища със скорост 2 пъти по-голяма от разрешената, без да е обезопасил детето със задължителния триточков колан в специализирано столче

Бившият лидер на ДПС и ДОСТ бе подложен на прокурорски и публичен линч, а дали това не е било политическо разчистване на сметки?

Прокуратурата в Кърджали е допуснала престъпна злоупотреба с веществени доказателства по делото с катастрофата с Лютви Местан, при която загина 6 месечно бебе. Оказа се, че в продължение на 6 години – умишлено или от немарливост и слаб професионализъм държавното обвинение в родопския град не е предоставило на вещите лица важно писмо от КАТ – Кърджали. За него стана ясно едва тази седмица по време на двудневния разпит на свидетели по делото за катастрофата край с. Загорско, от 14.04.2019 г. Оказва се, че пътни камери са засекли и заснели минути преди инцидента колата, която се удря в автомобила на Местан, управлявана от Юсеин Тефик да извършва поредно две тежки пътни нарушения, движейки се бясна скорост

В 13:17:15 ч., т.е. само 6 минути преди да пресече непрекъсната забранителна линия в района на с. Загорско и да навлезе в насрещна лента, в която челно и отдясно удря със своето БМВ, управлявания от Местан Фолксваген, бащата на загиналото бебе - Юсеин Тефик е засечен на опасното кръстовище на с. Глухар да преминава със скорост от 86 км при ограничение от 60 км/ч. Само 4,5 минути по-късно същият автомобил БМВ е засечен да минава през друго изключително опасно кръстовище за с. Седлари, но вече със скорост от 116 км/ч при ограничение от максимум 60 км/ч. и то с необезопасено бебе на задната седалка. Тези важни факти стават ясни от писмо на ОДМВР - Кърджали, подписано от началника на КАТ и изпратено до Окръжна прокуратура-Кърджали още на 16 май 2019 г.(редакцията на Faktor.bg разполага с копие от писмото и всички нови доказателства по делото, б.р.).

Но най-скандалното следва - Юсеин Тефик изминава разстоянието от с. Седлари, където е заснет от втората камера до мястото на удара с Местан само за 2 минути и десетина секунди, защото ударът между двата автомобила се случва в 13 часа и началото на 24-тата минута. За 2 минути и 10-15 секунди той изминава разстояние от точно 6 км. Всеки може да провери - това е пътя от кръстовището на с. Седлари до Загорско. Освен това всеки може да изчисли и средната му скорост. Тя е била

между 160 и 170 км/ч

'Формулата за изчисляване на скоростта, когато са известни изминатото разстояние и времето е много проста и достъпна, но явно не за прокурорите по делото, които са знаели за писмото от КАТ само месец след инцидента, но не са предприели никакви действия срещу истинския виновник за катастрофата, причинила смъртта на детето му, а именно Юсеин Тефик'.

Това заяви пред Faktor.bg Лютви Местан като същите доводи е изтъкнал и пред съда. Според него това едва ли е случайно.

'Прокурорите никога не са имали за цел да установят обективната истина, а оттам и реалния виновник. През цялото време – 6 години са имали за единствена цел саморазправа с мен. Затова системно укриваха всички уличаващи Юсеин Тефик факти, включително и това писмо от КАТ. То естествено не бе съобщено на медиите, а в същото време непосредствено след инцидента мен ме обвиниха за нарушения, извършени от коли на ДПС, в които дори не съм се качвал, защото се управляваха от Рушен Риза и Мустафа Карадайъ. Свикваха се клеветящи ме пресконференции на ниво говорител на главния прокурор – Румяна Аранаудова. Най-скандалното е, че писмото на КАТ освен от медиите е укрито и от вещите лица, изготвили експертизите по делото. Експертите, ако разполагаха с това писмо много лесно щяха да установят реалната скорост на Тефик. Те стигат до грешно заключение за неговата скорост от 122 км/ч, която е пак много по-висока от максимално разрешената, но значително по-ниска от реалната- минимум 160 км/ч', обяснява още Местан.

Освен това по време на последните заседания от тази седмица е осветена и друга несправедливост - експертите са били принудени да работят въз основа на Протоколи за оглед, в които са включени несъществуващи в деня на ПТП -то, измислени факти и обстоятелства.

Безспорно е установено по време на разпитите, че в деня на трагедията е нямало начертана стоп линия на пътното платно, от което Лютви Местан е извършил маневрата за Кърджали. Такава стоп линия е била

начертана един ден след катастрофата,

но тайно, през нощта, когато също са изрязани и огромен брой високи и широки храсти, които преди това отнемали от видимостта. Едва на петия ден след катастрофата (а не в самия ден на произшествието, каквато е обичайната практика) е измерена видимостта на Местан. Тези необясними пропуски създават усещането, че целта е била да се вмени видимост, каквато политикът реално е нямал, за да му се повдигне обвинение.

И до днес остава мистерия

кой е манипулирал по този престъпен начин местопроизшествието

Истината е подсказана от тогавашния шеф на АПИ – Кърджали Иван Гавазов, който отначало отричаше всичко, но притиснат от новите факти – документални снимки и видеорепортажи на БТВ и Нова ТВ, беше принуден след 6 години да признае на последното съдебно заседание, че в деня на произшествието е нямало стоп линия. На въпроса кой е заповядал и кой в нощта на 15-ти срещу 16-ти април 2019 година е начертал линията и съответно е изрязал храстите, кърджалийската прокуратура упорито и гузно не дава адекватен отговор. Продължава да мълчи и Иван Гавазов, но притиснат от новите факти (записите на медиите), които новият състав на съда допусна да му бъдат показани, той беше принуден да признае, че единствената фирма в Кърджали, която разполага със специализирана техника за маркиране на асфалтови пътища и единствената фирма, с която АПИ - Кърджали има договор за подобна дейност, е „Пътстрой инжинеринг' АД. Точно тя е собственост на скандалния Румен Гайтански - Вълка - дясната бизнес-ръка на почетния председател на ДПС Ахмед Доган. Именно „Пътстрой инжинеринг' е дружеството, което получава от ББР 150 млн. необезпечен кредит, а 30 млн. от него щедро са дарени на дръндарския „султан' за покриването на дълга му към държавата за придобиването на ТЕЦ Варна. Заради тази престъпна схема Вълка още е в ареста, а шефът на банката Стоян Мавродиев продължава да се издирва.

Нови обстоятелства, които станаха ясни на съдебното заседание тази седмица поставят ребром въпроса - имало ли е

политически мотив в обвинението срещу Местан

Предстои да видим дали настъпва и обрат в делото под напора на новите разкрития и факти. На 3 април тази година, в навечерието на 6-тата година от трагедията пред съда ще се явят експертите. Те най-вероятно вече знаят, че има противоречие между техните първи заключения и новите или по-точно казано до скоро успешно прикритите факти и обстоятелства.

Faktor.bg

'Делото Местан' поставя още по-важния въпрос - възможно ли е в България да се потърси наказателна отговорност за извършени престъпления срещу правосъдието? Faktor.bg разполага с информация, че вече се води досъдебно производство срещу длъжностни лица във връзка с манипулирането на фактите и обстоятелствата, довели до повдигането на обвинение срещу Местан и проточеното 6 години дело. Особено показателен и необясним е фактът, че в продължение на 1 година прокуратурата държеше като обвиняем за катастрофата само Лютви Местан, макар да разполагаше с всички данни и доказателства за вината на бащата на загиналото бебе Юсеин Тефик, включително и с писмото от КАТ, но упорито ги прикриваше от медиите, а както стана ясно в последствие и от експертите, ангажирани с изготвянето на авто- техническата експертиза. Обвинението срещу бащата е повдигнато близо година след трагичната катастрофа. Време, през което Местан бе подложен на прокурорски и публичен линч. Последните разкрития по делото поставят въпроса дали това не е било крайно несправедливо, а дори и политическо разчистване на сметки.

Марица

Иван Александър подписва договори с османците и 60 000 турци исмаилтяни от Мала Азия се заселват в Търновското царство, ставайки ядрото на армията, твърди синът на голевмия поет Иван Динков

Стоян Иванов Динков е български писател и художник, син е на големия български поет Иван Динков и ученик на проф. д-р Франсоа-Жорж Драйфус. Той е автор на книгата „Османо-римска империя, българи и тюрки', където развива една изключително оспорвана теза, че Османската империя е продължител на Римската и благодарение на нея българският народ оцелява в един изключително труден период. Описва управлението на османските султани като по-толерантно от това на редица европейски владетели и твърди, че българи и турци имат обща история и произлизат от един древен народ, който от времето на Атила управлява степите на Евразия.

- Твърдите, че българи и турци имат обща история и произлизат от един древен народ, който от времето на Атила управлява степите на Евразия. С какви доказателства разполагате?

- Някои от моите твърдения са свързани единствено със съдбата на балканските българи, да ги наречем дунавски българи. В конкретния случай това няма общо със съдбата на всички българи ​- например волжките, кавказките, уралските, кубанските и т.н. Първо трябва да се разбере правилно историко-политическото наименование тюрки. Стотици народи, две човешки раси и една подраса са били в отделни исторически периоди тюрки. Днес десетки народи, две раси и една подраса са също тюрки. Принадлежността към тюрките се определя преди всичко по език, обща история, художествена стилистика, митология, религия, символика, военна организация, държавотворчество и т.н. В най-дълбока древност, също и според генетичен произход, свързан с Y-ДНК хаплогрупите R1a, R1b, Q3 и частично с N1, които са изначално прототюркски и безспорно тюркоезични. Абсолютно доказани в световната историография, а през последните десетилетия и от генетиката, са именно тези факти.

Да обърнем внимание на волжките, уралските и кавказките българи, които и до днес продължават да бъдат тюрки и да говорят на тюркски език, защото никога не са променяли (подменяли) историята, езика и самоопределението си.

Чувашия, която преди десетина години официално заяви желанието си да възстанови старото си име Волжка България, е пример за това.

Разговарял съм с проф. Генадий Тафаев, който по това време беше директор на Историческия институт на Чувашия. В тази република се съхранява най-автентичната древна и средновековна българска история. Също и република Татарстан, която официално призна българското културно наследство.

- В трудовете си говорите за куманите. Да, те са част от Второто българско царство, но доказват ли тюркския произход на българите?

- Второто българско царство е основано от кумани (тюркски народ) и всички царски династии, включително и местните феодали, са кумани през цялото съществуване на държавата, както и по време на фрагментацията на четири отделни държавици. Тоест от Петър и Асен до Шишман, Срацимир и Иванко управлението е куманско. Държавата носи името Загоре, а не България. Това е удостоверено от много документи, още от времето на Калоян, потвърдено в епохата на цар Мицо Асен III, от венециански документи от втората половина на 14. век и т.н. Разпадът и фрагментацията на царство Загоре е следствие от множество фактори. В тези условия на пълен разпад на Загоре се осъществява и съюзният договор между Иван Александър и султан Мурад през 1364 г. Иван Александър неведнъж доказва своите лоялни съюзнически отношения, като например във войната с Унгария.

- Как ще опишете тогава времето, когато османците завладяват българските земи?

- В началото на 14. век се наблюдава обезлюдяването на Европа, тогава настъпва епохата на т.нар. 'Голям европейски глад', продължила близо две десетилетия. Поради климатични промени, довели до тежки суши и срив на земеделието и животновъдството, гладът предизвиква масова смъртност. Близо 25% от европейското население загива.

Това е и времето на фрагментацията на държавата Загоре (т.нар. Второ българско царство), която в рамките на две десетилетия се разпада на четири отделни държавици, напълно антагонистични помежду си, с различни политически и религиозни ценности.

Видинското царство е католическо, Търновското е православно със собствена патриаршия, Добруджанската държава (Карвуна) има църква, пряко подчинена на Константинополската патриаршия, а Велбъжд е зависима от Сърбия. Земите на разпадналата се вече българо-куманска държава (известна и като Втора българска държава на Балканите) са станали полуколониални територии спрямо Унгария, Сърбия, Източната римска империя и Венеция, когато не е „заместена' от Генуа в конкурентната борба в Черно море и Проливите. Известни са унгарските кралски грамоти, в които се описва турска армия, под командването на цар Иван Александър, воюваща с унгарците.

Иван Александър подписва съюзни договори с Османската държава и 60 хиляди турци исмаилтяни от Мала Азия
се заселват в Търновското царство, ставайки ядрото на армията. Това е логично и е следствие от църковната политика на Иван Александър, която позволява на всеки мъж, поданик на царството му, да стане монах и да се освободи от военна служба.

- Тогава какво представлява според Вас Търновското царство към 1393 г.?

- Да, 1393-та е годината, за която някои изследователи твърдят, че 'България' е 'завладяна' от османците. По това време Търновското царство представлява една нищожно малка област около Търново, нещо подобно на ограничен 'владетелски домен' на куманската Шишманова династия, а самата столица е вече град без никакво политическо и икономическо значение.

Окрупняването на територията на Османската държава на Балканите със столица Одрин (Едирне, Адрианопол) достига до създаването и на първото бейлербейство, носещо името Румели/Румелия, начело на което застава Лала Шахин, роден в Пловдив. Нека си припомним, че Пловдив (Филибе) цели четири десетилетия преди Търново е включен в рамките на Османската държава, дори още през 1361 г. е открита известната Джумая джамия, чието строителство е започнало няколко години по-рано.

В тази епоха куманските владетели на държавиците, останали след фрагментирането на Загоре, не са имали никакъв проблем да разговарят и водят преки преговори с османците, тъй като имат един и същ майчин език - тюркски. Конкретно в книгата „Османо-римска империя, българи и тюрки' се опитвам да разкрия именно някои страни от историята на българо-куманското Средновековие на Балканите по време на държавния разпад през 14. век. А акцент е също и това, че българи и турци не са исторически „враждебни народи', а напротив - те са родствени и приятелски народи още от 'дълбоката' ​Античност, защото имат общи еволюционни корени и обща история в продължение на хилядолетия.

- Тюркската теория за произхода на българите се прокрадва едва в началото на XX век. Преди нея се говори за алтайски, арийски произход. Да не забравяме и сарматската хипотеза ​- как ще мотивирате своята теза?

- Това са факти, абсолютно доказани в световната историография. Османската държава се създава едва след като към Османското емирство се включват земите на четирите български държавици (четвъртата е Велбъжд на Драгашите). Фактически именно балканските българо-кумански земи представляват първото османско бейлербейство, наречено Румелия, т.е. Земя на римляните, Римляния, като в този смисъл тези земи са „сърцевината' на бъдещата Османска империя, която официално никога не е била 'империя', а Османска държава, по същество Държава на съюзите.

Столицата на Османската държава още от 1365 г. е Одрин (Едирне). Османската държава е основана от община Кайъ боз-ок - една древна тюрко-булгарска община от Кавказ. Би било добре да осъзнаем, че българи е имало и има не единствено на Балканите и тези българи са били и са все още активни участници в еволюцията - волжки, кавказки, уралски, кубански и т.н. Такива „небалкански българи' са били и тези от тюрко-огузката община Кайъ, основали Османската държава.

Време е да престанем да се чувстваме наследници на „роби', защото никога не сме били „роби'. Османската държава (империя) представлява една от 16-те световни тюркски империи, в чиито конструкции има активно и сериозно българско участие. Днес съществуват 72 съвременни държави на три континента, които са били част от Османската държава в продължение на 4-6 века.

Derneğin Kuruluşu ve İlk Yılları

BAL-GÖÇ, 1980'lerin zor şartlarında, Bulgaristan'daki Türklerin baskılarla mücadele etmek zorunda kaldığı bir dönemde kuruldu. Bulgaristan'daki asimilasyon politikaları, Türk kimliğinin yok edilmesini hedefleyen sert uygulamaları içeriyordu. Bu dönemde, Türklerin ana dillerini konuşma, kültürel değerlerini yaşatma ve dini inançlarını özgürce yerine getirme hakları ciddi şekilde kısıtlanmıştı.

BAL-GÖÇ, bu zor şartlar altında göç edenlerin dayanışmasını sağlamak ve haklarını savunmak amacıyla yola çıktı. Dernek, hem Bulgaristan'daki Türklerin hak mücadelesine destek olmuş hem de Türkiye'de yeni bir hayat kurmaya çalışan göçmenlere rehberlik etmiştir.

40 Yılda Öne Çıkan Kazanımlar

Derneğin çalışmaları sayesinde, Bulgaristan Türkleri, insan hakları ihlallerine karşı uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmiş ve birçok hak kazanımı elde etmiştir. Bu kazanımlar arasında şunlar öne çıkmaktadır:

Kimlik ve Dil Hakları: Bulgaristan Türklerinin ana dillerinde eğitim alabilmesi ve Türkçeyi serbestçe kullanabilmesi konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir.

Dini Özgürlükler: Camilerin açılması ve dini ibadetlerin özgürce yerine getirilmesi, derneğin uluslararası baskılarının da etkisiyle mümkün olmuştur.

Göçmen Hakları: Türkiye'ye göç edenlerin sosyal entegrasyonu, vatandaşlık hakları, sosyal güvenlik hakları ve ekonomik hayata katılımları konusunda BAL-GÖÇ çok sayıda projeye öncülük etmiştir.

Kültürel Mirası Koruma: Türklerin folklorik, sanatsal ve edebi mirasının yaşatılması için düzenlenen etkinlikler, topluluğun tarihsel kimliğini güçlendirmiştir.

Yıl Kutlamaları ve Gelecek Vizyonu

BAL-GÖÇ, 40. yılını kutlarken, sadece başarılarla dolu geçmişine değil, aynı zamanda geleceğine de odaklanmaktadır. Bu kutlamalar, bir yandan dayanışma ruhunu pekiştirirken, diğer yandan yeni nesillerin bu mücadeleyi ve kültürel bağları devralması için önemli bir fırsat sunmaktadır.

BAL-GÖÇ'ün 40 yıllık hikayesi, zorlukların birlik ve dayanışmayla aşılabileceğini gösteren çarpıcı bir örnektir. Bulgaristan Türklerinin hak arayışı ve kültürel bağlarını koruma mücadelesi, BAL-GÖÇ'ün öncülüğünde daha da güçlenerek devam edecektir. Bu kutlama, sadece bir dönemin muhasebesi değil, aynı zamanda gelecek nesillere ilham olacak bir dayanışma çağrısıdır.

Prof.Dr. Emin Balkan,

BAL-GÖÇ Derneği Genel Başkanı

BURSA – Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Balkan ve Rumeli dernek ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya geldi. Bursa'nın bir Balkan şehri olduğunu söyleyen Başkan Bozbey, uzun yıllardır konuşulan Balkan Enstitüsü'nü bu dönemde hayata geçirmek istediklerini belirtti.

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin ev sahipliğinde yapılan 'Balkan ve Rumeli Dernekleri Buluşma Toplantısı', Merinos Atatürk Kongre Kültür Merkezi'nde düzenlendi. Toplantıya, Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in yanı sıra CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel, Tarım Peyzaj AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aydın Saldız, Balkan ve Rumeli dernek ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, iş insanları ve meclis üyeleri katıldı.

'Oradaki mirasımızı sahiplenip ayağa kaldırmalıyız'
Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, kendisinin de bir Balkan çocuğu olduğunu hatırlattı. Bursa'nın bir Balkan şehri olduğunu söyleyen Başkan Mustafa Bozbey, 'Bursa'nın 2024 yılı ihracatı yaklaşık 17.5 milyar dolardır. Bunun 13 milyar dolarını Balkan iş insanları yapmıştır. Bursa'daki iş insanlarının birçoğunun da Balkan göçmeni olduğunu görüyoruz. Bursa'ya dün de Balkanlar katkı veriyordu, hala katkı vermeye devam ediyor. Balkanlardaki tarihi ve kültürel mirasa bugüne kadar sahip çıkıldı. Oradaki mirasımıza çok yönlü bakmalıyız. Oradaki mirasımızı sahiplenip ayağa kaldırmalıyız. Gelecek nesiller oralara gittiğinde hikyelerini dinleyebilmelidir. O yüzden bu konuda sorumluluğumuz var. Ben de anne ve baba tarafının köylerini gezdim' dedi.

'İlişkilerimizi ne kadar güçlendirirsek o kadar çok iz bırakırız'
Bursa ve Balkanlar arasındaki ticari boyutu da desteklemek gerektiğini ifade eden Başkan Bozbey, sanayici ve iş adamları derneklerinin bu konuda önemli çalışmalar yaptığını anlattı. Bu konuda Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin elini taşın altına koymaya hazır olduğunu belirten Başkan Bozbey, 'Balkanlarla olan ilişkilerimizi ne kadar güçlendirirsek o kadar çok iz bırakırız. Sürdürülebilirliğini de sağlamış oluruz. Balkanlar bizim için tarihi ve kültürel olarak çok kıymetlidir. Bursa'da Balkan Enstitüsü'nün kurulması hep konuşulmuştur. Belki bu dönem bunun da altyapısını oluşturarak enstitüyü kurabiliriz. Gelecek kuşaklara önemli bir değer olarak aktarabiliriz. Bunu kamu ve sivil toplum iş birliğiyle yapabiliriz. Bursa'ya değer katan insanlarla birlikte olmaktan mutluluk duydum' dedi.

Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, Balkan göçmenlerinin yoğun yaşadığı Bursa'nın bir nevi Balkanların başkenti olduğunu dile getirdi. Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin Balkanlar ve Rumeli'ye yönelik birçok çalışması olduğunu söyleyen Hasan Öztürk, sivil toplum kuruluşlarıyla doğrudan ilişki kurarak ortak projeler geliştirmek istediklerini anlattı. Bursa'nın, Türkiye'nin Balkanlarla olan bağının en önemli figürü olduğunu belirten Öztürk, Balkan ve Rumeli Enstitüsü'nün kurulması için mücadele edeceklerini ifade etti.
Konuşmaların ardından program, soru cevap bölümüyle devam etti.

BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
BASIN YAYIN VE HALKLA İLİŞKİLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Prof. Dr. Fahriye Ağca, Kırcaali doğumlu ve Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun. Uzun yıllardır Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevini sürdürmekte.

Aynı zamanda sivil toplum kuruluşlarında da aktif görevler üstlenmiş birisi. Bir dönem Türkiye Kardiyoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı, halen bu derneğin yönetiminde çalışmakta. Camiamızın en büyük STK'sı olan Balgöç Derneği'nde de Genel Başkan Yardımcısı olarak, bizim topluma gönüllü hizmet etmeye devam ediyor.

Misyon Gazetesi yönetimi ve binlerce okuyucumuz adına, Sayın Prof. Dr. Fahriye Vatansever Ağca'yı tebrik eder ve üstlendiği görevlerinde daha büyük başarılar dileriz.

Sabriye ve Mümin'in Kadriye isminde bir kızları vardı. O nenesinin sevimli torunuydu. Güçlü aile bağları vardı, tarla ve bahçeleri evlerine yakındı ve çok tütün üretiyorlardı. Kadriye, incecik boylu, beyaz yüzlü ve sarı renkte iki kalın beliği vardı. Okul birincisiydi, eğitimini devam etmek için, tam bir yıldır anne ve babasını ikna etmeye çalışıyordu; fakat onlar hiç yüz göstermiyorlardı. Ama en sonunda rıza gösterdiler, aynı yaz, başına başka bir felaket geldi, liseye devam etmesi için, önce ismini değiştirmeliydi…

Ailesi, bu asla olmaz deyip kestirip attı. Birinci biz isimlerimizi değiştirmeyiz, sonuçta soyadımız bile Hocaoğulları'dır...

Böylece Kadriye köyünde kaldı, eğitimini tamamlayamadı. Belki de bir hemşire veya öğretmen olabilirdi ama kaderin kurbanı olmuştu. İsim değişikliği, kendi istikbalinin önüne geçmişti. Halbuki oğlan kardeşleri doktor çıkmışlardı, küçük kız kardeşi de okuyabilmişti. Ağabeyleri isim değişim sürecinde önce eğitim almışlardı, kız kardeşi ise daha sonraki yıllarda.

1972 yılının başlarında, bizim bölgede bütün Pomakların zorunlu isim değişikliğine gidildi.

Sarı saçlı ve mavi gözlü Kadriye, artık şansını kaybetmişti. Erken yaşta bol tarlaları olan bir aileye gelin gitmeye mecbur kaldı ve ömür boyunca tarlalarda çapa salladı durdu. Üç kız evladı doğurdu, artık onları okutabiliyordu. Anneleri, çok zeki ve akıllı olmasına rağmen, köyüne ve köy işlerine mahkumdu. Şimdilerde, ömrünün sonunda, ağır kır işlerinin sonucunda, artık elinde bir bastunla geziyor ve evdeki iki erkeğe hizmet ediyor - eşi ve kayınpederi.

1972 yılı

Eğridere ( Ardino ), İklim Lisesi, 10.cu sınıf

Türk asıllı sınıf arkadaşımız Gülcan bir Filibeliydi ama bizim küçük kasabamıza okumak için gelmişti; çünkü ablası burada hemşire olarak çalışıyordu, ayrıca eniştesi de Sütkesiği'nden olan ünlü Doktor Çavuşev oluyordu. Bu doktor benim tanıdığım en iyi cerrah uzmanıydı.

Gülcan'a gelince, o bizim sınıfın adeta medar-ı iftiharı olmuştu. Bembeyaz bir yüz güzelliğine sahipti, geniş alnını uzun saçları süslüyordu. Her gece yatmadan önce yüzünü ve dişlerini yıkıyordu, bu tür bir davranış bizim gibi köylü çocukları için henüz yabancıydı.

Zeki ve mütevazi bir arkadaşımızdı. Güzel şiirler yazıyordu. Biyoloji öğretmenimiz çok disiplinli birisiydi ve en yüksek notu genelde 4 oluyordu. Aramızda bir tek Gülcan'a 5 vermişti. Liseyi başarıyla bitiren Gülcan , Filibe'ye döndü. Gönlünde tıp okuyup doktor olmak vardı.

1974 yılı

O yaz Gülcan, üniversite imtihanlarına çok sıkı bir şekilde hazırlanmıştı ve sınavlarda 5.50 notunu kazanmıştı. İsmi, listenin başında olmasına rağmen, üniversiteye kabul edilmemişti; çünkü kabul listesinde bir tek Türk kendisiymiş ve yerine bir godomanın yavrusunu yazmışlar...

Yapılacak bir şey kalmadığına göre, Gülcan, bir yıl boyunca bir yerlerde çalışıp sonunda ebe okulunu kazanmıştı.

Böylece bizim çok başarılı sınıf arkadaşımız, sadece Türk asıllı olduğundan dolayı doktor olamadı, halbuki diğer Filibeli gençlerden entelekt ve kültür açısından hiç bir farkı bulunmuyordu.

Artık kutsal bir mesleğe sahipti ve bir ebe olarak küçük bebeklere hayat veriyordu ve onları yaşatıyordu.

1985 yılı

1985 yılında, kendisine hiç sormadan ismini değiştiriyorlar. 1989 yılına kadar mesleğini icra ediyor, bu sefer herkesi başka bir gelişme adeta şoke ediyor. Ülkede yaşayan Türkler, Türkiye'ye kovuluyorlar…

Bu zorunlu göç dalgasına onun ailesi de kapılıyor, henüz bekar olan Gülcan, yaşları ilerlemiş olan anne ve babasına eşlik ediyor. Başka bir çaresi kalmamıştır…

Göç yolları o kadar yoğunmuş ki, Cisr-i Mustafa Paşa'da ( Svilengrad ) yaşayan Mariya isimli sınıf arkadaşımızda gecelemeye mecbur kalıyorlar. Bulgar hudut bekçileri, kendilerini epey azarlıyorlar…

Bin bir zorluklardan sonra ailesiyle beraber İstanbul'a yerleşiyor. Burada onları çetin bir yaşam mücadelesi beklemekte, yıllar sonra, Gülcan, Samsunlu bir erkekle evleniyor.

Evet, 1989 yılında, yıkılmak üzere olan rejimin oluşturduğu bu zorunlu göç çok onur kırıcı ve vahşi bir eylemdi. Doğup büyüdükleri memleketlerini bırakarak, neredeyse bedavaya malını mülkünü satarak bir belirsizliğe doğru yol almak, af edilecek bir durum değildi. Zaten zorunlu isim değişimi, bu insanlarımızı yeterince üzmüştü, şimdi bir de göç onlara darbe indiriyordu.


Son yıllarda liseden sınıf arkadaşlarımızla toplanıp görüşüyoruz, göçmen kardeşlerimiz de geliyorlar. İki kere İklim Lisesi'nin bitişiğindeki otelde buluştuk. Bazen Çorlu'ya Fariş'e misafir oluyoruz, ya da Akçay'daki Nurten'in villasında toplanıyoruz.

Sevimli, çok sıcak buluşmalar bunlar. Biri birimize hayatlarımızı anlatıyoruz ve her birimizin acısını, kendi acımız olarak algılıyoruz…

Svetla Uzunova

Село Жълтуша, Кърджалийски окръг.

Започна кампанията за доброволна подмяна на нашите турско - арабски имена с български имена. Една учителка на име Златка Миткова, жена на директора на училището, а по-късно партиен организатор към ОК на БКП, обикаляше домовете на хората с група активисти, за да ги агитира доброволно да си сменят имената. Златка Миткова с червеното яке.Така я запомниха хората от Жълтуша…

Като всички хора от околните села на Бялизворска община, а и въобще от окръга се занимаваха единствено с тютюнопроизводство.Това беше тежката орисия на жените. Повечето мъже работеха в близкия рудник Еньовче. След работа помагаха вкъщи за тютюна или пък се напиваха в кръчмата.

По това време не пускаха момичетата да учат след осми клас. Бързо ги омъжваха и те следваха съдбите на майките си. От над хиляда жители в селото тогава само три момичета бяха дръзнали да продължат образованието си в педагогическото училище в Кърджали. Първата избяга със съдействието на същата Златка Миткова, а бащата на втората беше прогресивен човек и сам я записа да учи заедно със нейна братовчедка. Но това беше преди смяната на имената. ''Женско дете не трябва да учи по нагоре!' Това беше мотото и момичетата оставаха на село…

Кадрие беше дъщеря на Мюмюн и Сабрие. Любимата внучка на баба си. Семейството беше сплотено и задружно, имаха близки градини и ниви покрай селото и произвеждаха много тютюн. Кадрие беше стройно момиче с бяло лице и две дебели руси плитки. Беше отличничка в училище. Тя като всяко дете искаше да продължи да учи и от една година се опитваше да убеди родителите си, че трябва да отиде да учи. Те бяха непреклонни, но все пак в края на краищата се съгласиха. Но тук, точно това лято настъпи големия проблем. За да отиде да учи трябваше да си смени името. В никакъв случай, няма да бъдем първите – отсякоха нейните родители. Та тяхната фамилия беше Ходжови…

И така Кадрие си остана на село, без да може да продължи образованието си. Можеше да стане медицинска сестра, можеше да стане учителка, ама не. Тази смяна на имената пресече нейното бъдеще. Братята й станаха лекари, но единия по-голям от нея с четири години, беше завършил гимназия преди смяната на имената, а по-малкия от нея с пет години учи след смяната на имената. В началото на 1972 година стана насилствената смяна на имената на Помаците в нашия край.

Но Кадрие беше изпуснала вече своя шанс. Омъжиха я в семейство с много ниви и тя цял живот блъска по нивите. Роди три дъщери и да, те вече нямаха прегради и учиха. Едната дори стана фармацевтка. Но Кадрие, майката, колкото и да беше умна остана на село като всички жени да сее тютюн и да си гледа семейството. Сега, в края на живота, от тежката земеделска работа тя ходи с бастун и се грижи за двама мъже - съпруга си и свекъра.

1972 година.

Ардино, Климатична Гимназия, 10 клас.

Туркинята Гюлджан беше пловдивчанка, но беше дошла да учи в нашето градче, където сестра й беше медицинска сестра в местната болница, а калеко й доктор Чаушев, родом от Млечино, беше най- добрият хирург, когото съм познавала. Гюлджан беше лицето на нашия клас. Тя имаше бяло лице и високо чело. И две дълги светлокестеняви плитки, които носеше отпред. Всяка вечер си миеше лицето и зъбите – нещо непознато тогава за нас, селските деца. Беше умна и скромна. Пишеше стихове. Учителката ни по биология беше много взискателна и най-високата оценка, която пишеше, беше четворка. Но Гюлджан беше много старателна и получи петица. Гюлчето завърши с много добър успех и си замина за Пловдив. Мечтата й е била да учи медицина и да стане лекар…

1974 година.

Гюлджан се подготвила много старателно за кандидат студентските изпити и изкарала 5.50 на приемния изпит. Била сред първите в списъка. Но не била приета. Когато проверили защо, името й било задраскано в списъка – единственото Турско име, и на нейно място било поставено името на синчето на някакъв големец от Пловдив. Нищо не можело да се направи. И така тя работила една година и на следващата кандидатствала отново този път в медицинското училище. Била приета и си избрала специалността акушерство.

Така нашата много добра съученичка Гюлджан не станала лекар само заради Турското си име, макар по нищо да не се различавала от другите пловдивчани като интелект и култура. Отдала се на най-святата работа – да посреща живота и да държи бебета. През 1985 година сменят името й, без да я питат. До 1989 година работи по професията си, но идва другия голям шок. А именно прогонването на Турците от България. Родителите на Гюлджан тръгнали с вълната за Турция, тя е още неомъжена и не може да не
тръгне с тях, защото били вече възрастни и тя, най-малката дъщеря, трябвало непременно да бъде с тях. Нямала друг изход. По пътя било толкова претоварено,че се наложило да потърси съдействие от другата ни съученичка Мария от Свиленград и да преспят у нея. На границата претърпели много обиди от българските граничари. Установили се в Истанбул и им трябвало много време, докато стъпят на краката си. Гюлджан по-късно се омъжила за човек от Самсун и сега живее на 1500 км от Истанбул.

Да, това подгонване на на нашите турци към съседна Турция от българските власти през 1989 година, беше един унизителен акт. Да си оставят родните места, да си продадат на безценица домовете си и да се втурнат към неизвестното, това беше нещо непростимо. Както и насилствената смяна на имената им, която докара сърдечни болести у много от тези наши сънародници.

През последните години се срещаме с нашите съученички изселнички от Турция. Два пъти в България, в едно частно хотелче точно до нашата мила гимназия в Ардино, друг път в
Чорлу при Фариш или при Нуртен на вилата им в Акчай на Егейско море в Турция.

Мили, много сърдечни срещи, на които разказваме за живота си. И приемаме всяка болка на другия като своя болка.

Светла Узунова

Özellikle Bulgaristan'ın Türkiye sınırına dikkat çekilirken, Türkiye'den gelecek yolcular için yeni özel önlemler devreye sokulacak.

Avrupa Birliği (AB), son yıllarda uyguladığı vize politikalarında radikal değişikliklere giderken, özellikle Türk vatandaşlarına yönelik vize başvuru ret oranları tarihin en yüksek seviyelerine ulaştı.

Bugüne kadar AB'ye üye olmasına rağmen Bulgaristan ve Romanya vatandaşları için pasaport kontrolleri uygulanırken, 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla iki ülkeye yönelik serbest dolaşım hakkı tanınacak.

Balkan ülkelerine yönelik son yıllarda artış gösteren düzensiz göçlerin engellenmesi için, Bulgaristan'ın Türkiye sınırını korumaya yönelik ek tedbirler alması bekleniyor.

Yeni yıl kutlamaları esnasında, üniversite şehrinde, tabancalı bir saldırı esnasında 11 üniversiteli öldürülüyor, 16 kişi de ağır yaralanıyor.

Bütün bunları yapan da bir lise öğrencisi, emeline babasının beylik tabancası ve bir avcı bıçağı ile ulaşıyor.

Bu genç insan kıyımı esnasında belki de daha fazla kişi hayatını kaybedecekmiş ama katil zanlısının önüne bir Türk asıllı üniversiteli genç geçiyor ve kendisine cesurca müdahale ederek onu durdurabiliyor. Meğer, katil liselide o anda tam 75 adet kurşun bulunuyormuş.

Bu arbede esnasında İsmet Ademov'un kalçasına bir kurşun isabet ediyor, sırtından da birkaç bıçak darbesi alarak ağır yaralanıyor.

Sofya Üniversitesi'nde okuyan kahraman Türk gencinin o zamanki ismi İsmet Ademov, bugün kendisi Türkiye'de İsmet Sever isminde başarılı ve örnek bir işadamıdır.

_____________________

Demokrasi armağan edilmez.

Mücadele vererek kazanılan bir değerdir.

Bulgaristan'da 1989 yılı öncesi verilen mücadelede sınır taşları kırıldı ve dikenli teller söküldü...

Geride kalan kardeşlerimiz, gidenlerin verdiği mücadeleyle sadece isimlerini geri aldılar.

İsimlerinin özünün bile bilincinde değildiler.

Asimilasyonun ilk aşamasında bütün Türk Müslüman isimlerine Slav ek takıları olan "ov", "ev", "ova" ve "eva" kondu.

Bakınız, bunlar Bulgaristan'da Ermenilere, Yahudilere ve Yunanlara hiç konmadı.

Onların hiç isimleri değişti mi? Hayır!

Bizim değiştirilen isimler geri alınırken, bu Slavlara ait takıları atmak kimsenin aklına bile gelmedi; çünkü artık bayağı asimile edilmişlerdi...

Şimdide çok acınacak durumdalar.

Dünya, ÜNESKO ve Avrupa Birliği, Ana Dili Bayramı kutlama hakkı vermiş.

Ana dilini okuma mücadelesi göstermiyorlar da, Ana Dili Bayramı kutluyorlar...

Acınacak durumumuza gülsek mi, ağlasak mı?

Allah, hepsine bilinç açıklığı versin!

Ramazan Ayyıldız,

İzmir

Fotoğraflar: Süleyman Akman

_______________________

35 yıl önce bugün, 35 yıllık Todor Jivkov dönemi sona erdi.

Demokrasiye geçiş için ilk adım atılmıştı...

Maalesef, ikinci adım gelmedi.

Demokrasi yerleşemedi ama serbest pazar ekonomisi bir geldi pir geldi...

Her seçimde oylar en çok parayı verenin oldu.

Yarın, Bulgaristan'ın demokrasi yolunda ikinci adımı atıp atmama günü.

51.Ulusal Meclis için yemin töreni tertiplenecek, ayrıca meclis başkanı da seçilecek.

Aynı zamanda karşılıklı protestolar günü olacak.

Bir tarafta seçimlerin gayrimeşru olduğunu iddia edenler, diğer tarafta hayalet olmadıklarını iddia edenler.

Birde herzamanki gibi kenardan izleyenler olacak.

(Uygun zamanı yakaladıklarında, kendi paylarını almak isteyenler. )

Son seçimlerin kazananı olmadı, herkes kaybetti.

Peevski için karantina uygulamak istiyor birçok siyasi parti.

A. Doğan cephesi kayıp, başşız ayaksız savruluyor...

Demokrasi istiyorsak önce kendi içimizde hapsettiğimiz demokrasiyi serbest bırakmalıyız.

Koltuklara esir olanlarla, ne demokrasi gelir, ne hak, ne hukuk...

Hüseyin Aksu,

Gebze

Yunanlılar, M.Ö 1100-146 yılları döneminde gerçekten dünya medeniyetine ve tarihine yön vermişlerdir.

Anadolu'da yaşamış, Mletli Thales, Miletli Hekataios, Klazomenailı Anaksagoras, Efesoslu Herakleitos, Didimli Leucippus, Prieneli Bias, Sinope Diogenes, Ksenokrates Symrnalı Homeros, Bodrumlu Herodot gibi daha onlarca örnek verilebilir.

Dönemin pek çok düşünürü içinde özellikle Anadolu'da yaşamış düşünürleri isimlerini verişim nedeni başkadır. Bu düşünürlerin yazdıkları dil o günlerde örneğin Homeros İonya lehçesi ile yazmıştır.

O günlerde Trakya, Rodoplar ve Makedonya'ın bazı bölgelerinde en çok kullanılan dil Agrianca'dır.

Bu konuda araştırma yapanlara sormak gerekir: Agrianca, Yunanca mıdır?

Yıllardır Bulgaristan, Yunanistan ve Makedonya'ya giderim. Arkeolog ve Eski Çağ tarihçisi olarak en çok merak ettiğim konuların başında annesi Thesis'in topuğundan tutup ölümsüzler nehrine sokup ölümsüzlük kazanmasını, Truva savaşında aldığı yarayla ölen Achilles (Aşil)'in ölümsüz olma olayını araştırmak olmuştur...

Yunanistan Yarım Adası'nı tamamen gezdim, gezdiğim yerlerde “Ölümsüzler Ülkesini, Vratsa=Vraça çayını” aradım, bulamadım.

Makedonya'da bulamadım, Anadolu'nun Trakya kısmında bulamadım. Vratsa (Vraça) çayı, Rodoplar'da eski çağlardan beri delicesine akan bir çayın ismidir.

Bölge halkı tarafından akan çayın halk arasında ki adı Viça olarak da isimlendirilir. Mitolojide ise Skthy (Styx) çayının kolu olarak adlandırılan çaydır, Rodop dağlarından çıkar.

Heredot'un Historicasının V. cilt 55. bölümünde şöyle bir ifade vardır: "Skythia'nın(İskit) ünlü ırmakları bunlardır. Altıncı ırmak Hypakktris'tir. Göçebe Skyth'ler (İskit) yurdundan ve ağaçlık bölge ile Akhilleus'un (Aşil'in) At Meydanından geçer."

Bu konulardan bu kadar detaylı bahsetmemin nedeni Yunanlı kahraman, Akhilleus'un(Aşil) Yunan topraklarında değil, İskitya bölgesinde yani Rodoplar'daki Vratsa=Vraça çayının kaynadığı “Ölümsüzler Ülkesi" kaynağında, ölümsüzlüğü kazandığı ve olayın Yunanistan'da değil, bir İskitya ülkesi olan günümüz Bulgaristan'ın Rodoplar bölgesinde geçtiğini ortaya çıkarmaktır.

Karkinitis'in bir İskit kenti olduğunu Heredot gibi, Miletli Hekataios'ta bu kentin M.Ö V. yüzyılda var olduğunu doğrular. Burası A.Vilcev'in Tımraşh kitabında bahsedilen At Meydanı'dır. Denilen yeri sağında bırakarak Karkinitis kenti yanında son bulur.

Rodoplar'ın eski çağ tarihinde ne kadar önemli bir yerleşim olduğu anlatılır. Yunan mitolojisin de, Homeros'un İlyada adlı eserinde Achilles (Aşil) Greklerin en büyük savaşçısı değil, doğrusu Rodoplar'da yaşayan bir İskitli savaşçı olmalıdır. Ama bazı çokbilmişler, ismine bakarsak Yunanlı kökenli bir isimdir diyecektir. O dönemin isimleri genellikle böyledir. Bu konuyu fazla uzatmamak için örnekler vermeyeceğim.

Homeros'un M.Ö 720'lerde yazmış olduğu on altı bin dizelik İlyada eserinde Achilles(Aşil) yer alır:

“Annesi Thetis oğlunu ölümsüzlük nehri Styx (Skthy) nehrinin ana kaynağında yıkarken elini suya değdirmemesi öğütlendiği için onu sol topuğundan tutup suya batırmıştır. Truva Savaşları'nda ne yazık ki sol topuğundan aldığı bir yara neticesinde bu ölümsüz insan, bu yaradan dolayı ölmüştür.”

Bu örnekleri vermemin tek nedeni Yunan efsanelerinde bazı konuların Yunan Yarımadası'nda değil, Rodoplar da geçmiş olduğunu özellikle bilmenizi isterim.

Bölgenin Rus ve Bulgar mitoloji kaynaklarında ise Tımraş ile Peruştitsa'nın iki birader (Temnyu ve Peryu) tarafından kurulduğu rivayeti anlatılır.

Dedelerim o toprakların asıl halkı, yerleşik Agaryan= Agrian halkındandır. 3-4 yıl öncesine kadar her yıl gidip hayranlıkla gezdiğim yerlerdir.

Bölgeyi iyi bilen ve tanıyan bir araştırmacı olarak, bölgedeki Vratsa (Vratça) denilen yer Peruştitsa arazileriyle sınırdaşdır.

Bu bölgede 5.000 dönüm yer dedelerime aittir, tapu kayıtları halen elimdedir.

Ben arkeolog, eski çağ tarihçisiyim. Dedelerim Pomak olarak anılmadan önce Agaryan=Agrian olarak anılırlardı. Bazı bölgelerde hala Agayan olarak anılırlar. Pomak=Pomage ismi Osmanlı ile kaynaşmalarından sonra verilmiştir. Pomage ismi Müslümanlara yardım eden anlamındadır.

Bu halkın son lideri Ahmet Ağa ve kardeşleri, Filibe'den Rodoplar'a çıkarken Değirmendere denen yerdeki çiftliklerinde, Osmanlının Balkan Ordusu'nun 350 yıl giyim, kuşam ve iaşesini sağlamıştır.

Balkanlar'ın en eski halklarındandılar. Beni bu satırları yazmaya zorlayan nedenlerden biri de Yunanlı, Avrupalı, yani batılı tarihçilerin, tarihi objektif ve tarafsız yazmamalarıdır.

Ama sadece bizim tarihimiz mi?

Asla Yunan, Bulgar, Makedon, Sırp ve Rus tarihleri yanında belki de birçok milletin tarihleri de böyledir. Bunlar içinde istisnalarda vardır tabii.

Sanki benim duygularım doğrultusunda yazan iyi, yazmayan kötü gibi.

Yunanlı yazar Georgios Nakracas'ın kitabının ön sözünde değindiği ”Başkasının tarihini tahrif etmek, ulus olmanın bir parçasıdır” özdeyişi, geçerli bir ilke olmamalıdır.

Amacım bilimsel bir tez hazırlamak değildir. Amatörce bir anlayışla, bugüne kadar yapılan araştırmalarda ve Rumeli insanının anılarında Balkanlar'da ilk kurulan Cumhuriyetin (Tımraşh Pomak Cumhuriyeti) sahibi olan Pomaklar hakkında kesin kimlik bilgilerini bulamadım.

Yunanistan'a gittim araştırdım. Pomakların Yunanlı olduğunu anlattılar. Makedonya'da, Makedon Müslümanı dediler. Bulgaristan'da sonradan Müslüman olmuş Bulgarlar dediler. Dediler, dediler…

Bu ara da Büyük İskender'i de Yunanlı yaptılar… Babası II. Filippos Filibe şehrinin kurucusu olarak bilinir. Makedonya Kralı Great Alexandar, yani Büyük İskender'i Anadolu'dan başlayıp, Suriye, İran üzerinden Hindistan seferini bir çağı değiştiren İmparator olarak anacaksın, onu Yunan tarihinin milli kahramanı olarak tanıtacaksın…

Great Alexander, yani Büyük İskender, Yunan mı Makedon mı diye tartışırken, Yunanlılara göre Balkanlar'daki Yunan kabilesi olarak tanımladıkları Agriyanlar'ın veya Thrakların torunları oldukları şeklindedir.

Bu tarih tezi, Yunanlı Panayotis Foteas tarafından 1978'de yayınlanan “Oi Pomakoi tis Dikitis Thrakis” (Batı Trakya Agaryan=Agrian) eseriyle temelleri atılmış olup Pomakların Helen kökenli olduklarını kanıtlama uğraşlarıyla sürmüştür.

Yunanlılar Pomakları Yunanlı, Bulgarlar ise Slav kökenli Bulgar yapmak istemektedirler. Pek çok araştırmacı, bu konudan bahseder.

MÖ 336 yılında Büyük İskender bölgenin hâkimi olarak tahta çıkar. Hint seferinde genç yaşta ölen İskender'in ordusunun askerlerinin genellikle çoğu Agaryan ve Gora=Goran'dır.

Bu Goran ve Agaryanların bir kısmı, Mısır seferinde ve Filistin'de, bir kısmı da günümüz İran-Irak (Hakkari) Türkiye üçgenindeki bölgeye Gara=Gora bölgesinden ülkelerine dönmeyip burada kalırlar.

Bu bölge günümüzde Kürtlerin yerleşim bölgesi olarak bilinse de, Gora=Garalıların yaşadığı bölge olarak da bazı tarihçiler tarafından ifade edilir.

Bunun kanıtı, Gora=Garalılardan biri olan Molla Gurani=Garani Fatih Sultan Mehmet'in hocasıdır.

Bazı tarihçiler, tarihi bilgileri saptırmak isteyenler, Molla Garani'yi nedense Arap kökenli olarak kabul ederler.

İskender Anadolu'dan yola çıkarak başladığı Hint Seferi'nde, Filistin, Mısır'a kadar da uzanmıştır.

Yine Kesenophan'ın “On Binlerin Dönüşü” nde ordudaki Goran ve Agaryanlar'dan bazıları, Karadeniz'e kadar çıktılar. Çoruh Nehri yakınlarından Karadeniz sahillerinde kalarak yaşamlarına devam ederler.

Bölgede günümüzde Agaryan=Agrian=Goran= Gorani=Gara diye adlandırılan bu askerlerden kalanlar olur. Günümüz de Lazların bu halkla akrabalıkları Osmanlı sarayında yetişmiş Romen yazar Dimitri Kantemir bahseder.

Bizans, Selçuklu ve Osmanlıların ilk dönemlerinde Tımraşh ismine çok az rastlarız. Antik çağlarda ise okuduğunuz gibi sık sık rastlıyoruz.

Büyük İskender'in Hint Seferi'nde ordusunun askerleri genellikle bölgenin savaşçı halkı Agaryan= Agrian, Gara=Gora'lı olup o dönemin üstün savaşçılarıdır, Anadolu'yu baştan aşağı fetih eder, bu savaşlardan detaylı bir şekilde bahseden Ksenophon, Anabasis adlı eserinde askerlerin Hint Seferi'nden vazgeçenleri, günümüz Hakkari yöresine geldiklerinde ordudan ayrılarak bir kısmı Filistin yöresine giderken bir kısmı da Van gölünün batısından Lazkiye bölgesinde Çoruh nehri çevresine çıkıp Karadeniz üzerinden geldiği topraklara dönmek isterler.

Anabasis “On Binlerin Dönüşü” adlı kitabında Lazkiye bölgesine gelen askerler, burada ilginçtir. Halkın “Meth-Medho- Medo” denilen baldan yapılmış bir içki içtiklerini görürler. Kendi yurtlarında da bu içkiyi içmektedirler. Lazların kullandığı gayda adlı müzik aletini bölgede Lazlarda kullanır. Bu konular detaylı araştırılmalıdır.

Meselâ Aristoteles İskitleri, Persler, Thraklar ve Keltlerle(Gotlar) birlikte -askerî bakımdan-karşılaştırmakta ve bunları "üstün cengaver kavimler" olarak nitelemektedir. Ayrıca bu toplum, -evvelce de değindiğimiz gibi-"atlı okçular" veya "hayalet atlılar" olarak da tanımlanmıştır. Çünkü at üzerindeki savaşlardaki üstün yetenekleri, atlarının sürati ve çevikliği ve de oklarının hedefine vurma garantisi hasımlarınca, dehşetle izlenmiştir.

İskitlerin savaş taktikleri ile ilgili olarak Herodot'tan Pers kralı Dareios'un M.Ö. 513'teki ünlü İskit seferi hakkında çok ilginç bilgiler edinmekteyiz.

Burada, sözü geçen seferin tarihi ayrıntıları üzerinde durmayacağım. Ancak, savaş taktikleri ile bağıntılı olarak şu sonuçlara varmak mümkün olmaktadır:

“Yunan Panteonu'ndaki tanrılara o yıllarda insanlığın tek din anlayışı, Zeus'un baş tanrı olduğu tanrılar alayıdır. Çağdaşları Anadolu'daki Hitit'lerde yine tanrıların başı Teşup vardır. Orta Asya ve pek çok bölgede yine çok tanrılı dini inançlar hakimdir.”

İskitlerin kalabalık bir halk olduğu ve o yıllarda Yunanlılar tarafından bile barbar olduğu kabul edilen Thrak kavmi karşısında ne kadar uygar olduklarını bilmekte yarar vardır.

Öncelikle Makedonların ve Bosnalıların “Arenten”, Yunanlıların “Agaryan” dediği ve Slavların Thrak soylu kabul ettiği, Heredot'un “Agrian”,”Amyrgia” ve “”Aukhadea” Agathyrsler adını verdiği İskit'li olan bir kavimdir, Heredot onlara Avrupalı İskitler demiştir.

Arenten ve Agaryanlar işte bu kavmin insanlarıdır. Daha sonraki yıllarda bu kavimlere (Agrian=Agaryan) bölgede yayılan İslamiyetle birlikte Agren= Ahren= Pomage isimleri verilecektir.

Yunanlılar daha sonraki yıllarda onları kendilerinden görmedikleri için Yunanlı Müslümanlar diyeceklerdir. O yıllarda, bu coğrafyada yaşayan başka böyle büyük bir kavim yoktur.

Günümüz Hindistan, Mısır, Kafkaslar, Balkanlar ve Orta Avrupa'da da o yıllarda yaşamış bir halktır.

Thraklara uygarlığı İskitler öğretmişlerdir. Madeni işlemesini, sosyal ve kültürel yaşamda Thraklar kendilerinden bu konuda üstün olan İskitlerden çok şeyler almışlardır.

Yunanlıların meşhur hatibi Demostenes'in büyük anasının İskitli, İskitli hekim ve Filozof Anacharsis'in anasının Yunanlı olduğu bilinir. Bir tıp adamı olan Hipokrat (Bodrumlu) bile, Thrakların uygarlığı İskitlerden öğrendiklerini anlatır.

Türkiye'de, bu çalışmalar Cumhuriyet sonrasında, Atatürk'ün isteği üzerine başlamışken, Avrupalılar ve Ruslar 250-300 yıl önceleri Orta Asya'daki Türkiyat araştırmalarını başlatmışlardır.

1795 yılında Paris'te “Ecole des Languages Orientales Vivantes” kurulmuş ve bunu Şarkiyat ve Türkoloji ile ilgili enstitüler takip etmiştir. Napoli'de 1723, Moskova'da 1814, Paris'te 1821, Londra'da 1823, Helsinki'de 1883 yıllarında Türkiyat ve Türkoloji Enstitüleri açılmıştır.

İlk Türkiyat Araştırmalarını 18.yy'da Messerschmidt, Strahlenberg, 19.yy'da Yadrintsev, Heikel, Radloff, Thomsen gibi pek çok Avrupalı tarihçi ve araştırmacı bu çalışmaları başlatmıştır.

Bilmeliyiz ki, arkeolojiden yeterince yararlanmayan bir tarih yazımından “tarih” çıkmaz, doğruları yazamaz.

İskitler M.Ö II. bin yıllarından sonra Orta Avrupa'ya gelmeye başlamışlardır. Orta Avrupa kavimleri içinde o yıllarda, kendilerini pek gösterememişlerdir.

M.Ö. 1200 yıllarından sonra akraba kavim Thraklarla birlikte Orta Avrupa ve Balkanlar'da İskit kabilelerinin izlerini görmeye başlarız. İskitler o tarihlerde onlardan önce o topraklara göçen ataları Kimmerleri takip ederek bölgeye gelmişlerdir. Kimmerler, Tuna boylarına ve Batı Trakya'ya göçlerinden sonra bölgeye göçmüşlerdir. Kimmerler bölgeye yerleşmesinden hemen sonra yerleşik halk tarafından, bu halklara Thrak ve İskit adı verilecektir, yani bu halkların ataları Kimmerlerdir.

M.Ö 8-7 yüzyıllar Yunan Yarımadası'nın kıyı bölgelerinde Anadolu'nun kuzeyinde Pontus ve Batı Anadolu'da İonlar olarak Yunan kolonilerinin de kurulmaya başladığı dönemlerdir.

Bazı Avrupalı ve Pers tarihçiler, İon kelimesini Yunan olarak algılamaz, İzmir (Smyrna) civarında yaşayan halka, bu ismin verildiğini iddia ederler.

Pers tarihçileri, İonları Yunan olarak kabul etmez, onları Smyrna (İzmir) civarında yaşayan ayrı bir halk kabul ederler.

Bu yıllarda Asya'nın batısında ki İskitler ile Yunan kabilelerin dini inançlarında sadece isim değişikleri görülür. İskitli Agathisos, Herakles'in oğludur. İskitli Api toprak tanrısıdır, bereketi temsil eder. İskitli Argimpasa, İskitlilerin göksel Afroditidir. Gelenos, İskit dilinde ve İskit panteonunda Herakles'in diğer oğludur. İskitli Apollon da, Oitosyros'dur. İskit panteonunda Posedion da Thagimassadoas'tır.

Yunanlıların tarihlerinde bölgede yaşamış tüm halkları Yunanlı yaptıkları gibi, mitolojik kaynaklarda geçen pek çok olayı da Yunan topraklarında yaşanmış gibi gösterirler.

Heredot Historica.IV.-48'de”Skyth'lerin Porata, Yunanlıların Pyretos dedikleri ırmak, sonra Triarantos, Araros, Naparis, Ordessos.

Bu ırmakların birincisi büyük bir ırmaktır, doğu yönünde akar ve İstros'a dökülür. Bunlar, İstros'u besleyen ırmakların Skyth'lere ait olanlarıdır; gene İstros'la birleşen Maris (Meriç) ırmağı, Agathyrs'ler ülkesinden gelir.”

Agathyrs'lerde bir İskit kavmidir. Heredot M.Ö 484 ila 425 tarihleri arasında yaşadığına göre yazdıkları bu tarihlerden çok eski bilgilerdir. Yunanlılar gerçekten o yüzyıllarda dünyaya yön vermişlerdir. Bu tartışılamaz.

Tarihçi, Konstantinos Pararrigopoulos, Yunanlıların kökeni için şunları söylemektedir:

“Gerçek Yunanlılar, İ.Ö 146 yılında gerçekleşen Roma işgali neticesinde yeryüzünden bütünüyle silinmişlerdir. Bugünkü Yunanlılar, İ.S 6. asırda, kuzeyden ve batıdan Mora yarımadasına akan Slav, Arnavut, Ulah, İskit gibi ırkların bu topraklarda yaşamaları ve yerleşmeleri, melezleşmeleri sonucu oluşmuş bir ırkın torunlarıdır. 13 ayrı millet ve etkin gruptan oluşan bu halkın müşterek yanı Ortodoks oluşlarıdır.”

Bizans döneminde yaşamış, İonyalı(Efesli) tarihçi İoannes Slavlık konusundaki sözleri ise:

''Slavların yüz elli yıl gibi kısa bir sürede bütün Balkan Yarımadası'nı işgal etmeyi nasıl başardıkları tümüyle açık değildir. Daha önceki yüzyıllarda barışsever oldukları yönünde kanıtlar bulunmakla birlikte” tarihçi Efesli İoannes'in yaklaşık 585'te yazdığı gibi, onlar bu yüzyılın savaşçı halkı olmuşlardır :

“Lanetli Slavlar ayağa kalkıp bütün Yunanistan'dan, Teselya ve Trakya'dan geçtiler, birçok kenti ve kaleyi zapt ettiler, öldürüp yaktılar, yağmaladılar. Ülkeyi yendiler ve kendi topraklarıymış gibi, korkusuzca yerleştiler ve tuhaftır, bugün bile orada oturuyorlar, korku ve endişe duymadan Roma ülkesinde yaşıyorlar, yağmalıyorlar, katledip yakıyorlar. ''

Bazı Bulgar tarihçileri de, bu eski Thrak efsanelerine dayanarak, Tımraşh ismi eski Thrak kabilelerinden Beslerin tanrısı olan Dionysos ve o üç meçhul güzellerden birinin oğlunun adından bahseder.

Güzel kızlar rahibi olan Kaukıl'ın kızlarının, göğüslerinden süt kendiliğinden akıverirmiş yeni doğan Tımraşh'ı emzirmek için, Tımraşh üç ananın sütünden emerek büyümüş-yetişmiş, ama vahşi ve kaba dağlı – bütün canavarların korkusu, Dionisos'un şarkısından ve sevgi duygusundan yoksun olarak hoyratça büyümüş.

Bu anlatılanlar benimde çok ilgimi çekiyor. Çünkü mitolojik konularla ilişki kurarak bölgenin anılması, tapuları elimde olan, ataları Rodoplu olan benim çok çok ilgimi çekiyor.

Dedelerim, bu toprakları sonradan ele geçirmediler. Bizler bu toprakların asli halkıyız, Atalarımız bu topraklarda yaşadılar.

Heredot Tarihi'nde, İskitya bölgesinde Hypakris adlı bir ırmak vardır. Bir gölden, göçebe İskitlerin yurdundan çıkar. Bu ırmak ağaçlık bölge ile Akhilleus(Aşil)'in ‘At Meydanı' denilen yeri sağında bırakarak, Karkinitis kenti yanında son bulur.(Eski Çağ tarihçilerinin anlatımı)

Eski çağlarda isminden sık sık bahsedilen Rodoplar'da, bölge kültürüyle ilgili Örfe içinse bölgede festivaller düzenlenerek sahip çıkılır.

Bölge halkının müziğe olan tutkusunu Krasimir Martinov'da Orfe ile ilişkisini şu kelimelerle ifade eder:

“En çok sevdikleri efsane de, Orfe'yi anlatan ananelerdir. Kulaktan kulağa, ağızdan ağıza, nesilden nesile taşınan rivayetlere göre, efsanevi müzisyen Orfe, olağanüstü sesiyle bütün hayvanları büyülüyormuş. Orfe'nin günümüzdeki şekillendirmelerinde, özellikle arfa veya lirle çizildiği görülür. Efsanede, Orfe'nin lirindeki tellerden öyle mucizevi tonlar çıkardığını, vahşi hayvanların bile bu sesten mest olup, ayakları dibine yattığı anlatılır. Orfe, mitolojide şair, müzisyen, şarkıların üstün sesi ve sanatçı dehasının simgesi olarak bilinir. Orfe Efsanesi neredeyse Hz. İsa kadar, yüz yıllar boyu damgasını dünya sanatına vurmuş bir efsanedir...”

Orfe'yi seven tüm güzellikleri yaşayarak sever. Orfe'den sonra Rodoplar'da çınlayan türkülerin susturulmasını türlü imalarla sembolize eder. Bu türküleri yeraltında akan küçük çaylarla kıyaslama yapar.

Yazara göre Rodoplar'ın güzelliği, Rodop türkülerinden, ulu dağların senfonisinden küçük bir kıtacıktır. Hayatı çilelerle dolu olsa da, türküler, özgür iradesinin bir ışığı” olduğunu anlatır.

Orta ve Doğu Avrupa'ya ilk göç eden Türk kabilelerinden İskitlerin Balkanlar'a gelişinden bir müddet sonra, Persler M.Ö 514 yıllarında Anadolu ve Balkanlar'ı kasıp kavurmuş, geçtiği her yerdeki kavimleri egemenliği altına almak istemişlerdir.

Fakat enteresandır ki, Rodoplar'da “Ölmek İstemeyen Halk” adlı bir kavme rastlayacaklar. Bu kavme de Bulgar tarihçileri Thrak soylu demektedirler. Genellikle Thrak soylu halkın Metodi Krill dönemiyle birlikte Slavlaştığı için olmalıdır.

Rodoplar'daki, bu kavim her dönemde varlığını gösterecektir. Tarihi kaynaklar Spartaküs'ünde, bu kavmin mensubu olduğunu okuruz.

İskitlerin tarihte iz bırakan boyları, M.Ö 2.000- VII. yy arasında Balkanlar'a akın akın gelmişlerdir.

M.Ö V ve IV yüzyıllarda Yunan ve Azerbaycan tarihini inceleyenler, Anadolu, Kafkaslar ve Balkanlar'da İskitleri göreceklerdir.

İskitler, bu tarihlerde Karadeniz üzerinden Balkanlar'a gelmeye devam etmişlerdir.

M.Ö 496 yılında, bu dönemde (daha önce de M.Ö 2 bin yılları başlarında ilk gurup göçmüştür.) İskitler Perslerin ülkelerine saldırmaları üzerine Balkanlar'a göçmüşlerdir. Trakya'da Khersonesos'a (Gelibolu) kadar gelmişlerdir.

Bulgar Bilgini Prof. Vasil Mikov da Rodoplar'da yaşayan Şarap ve Bağ Bozumu Tanrısı Dionysos'un oğullarından bahseder. Vraça isimli bu “güzel yaşam alanında” yaşayan insanlar olduğunu yazar. Burada çok sevilen iki kardeşten Temnyu ve Peryu'nun Tımraş ve Peruştisa yerleşkesini kurduğunu anlatır.

Bu iki yer, Balkanlar'da Yunanlıların “Agaryan, Agrian” dediği Pomakların en yoğun olarak yaşadıkları yerlerdir.

R. Prikhos, bize sadece, içki adı olan “Kamon” ve bal anlamına gelen “medos” diye Hun Türk kelimelerinden söz etmektedir. Araya girerek aynı kelimelerin İskit dilinde de aynı anlama geldiğini burada belirtelim.

“Kamon” kelimesinin bugünkü Türkçe manası “kımız”dır. Kısrak sütünden yapılan bir içkidir. “Medos” kelimesinin ise birkaç dilde anlamı vardır. Eski Slavca'da “medu”, bugünkü Slavca'da “med” bal anlamına gelmektedir. Eski Prusça'da “meddo”, bal Keltçe'de “medu” bal şerbeti, Litvanca'da “medius” , anlamına gelmektedir. Lazistanda bu dönemde en çok içilen Medo Rodoplar'da da Agaryan=Agrianların en sevilen içkisidir.

Orfe Efsanesi neredeyse Hz. İsa kadar, yüz yıllar boyu damgasını dünya sanatına vurmuş bir efsanedir. Batı Rodoplar'da Lyaskovo köyü folklor topluluğu yönetmeni Hristina Dimitrova: “Bizim köyde herkes şarkı söyler. Okuma evine bağlı koro, değişik etkinliklere katılsa da, asıl en önem verdiği müzik festivali Smolyan'da yapılan ‘Orfe Günleri' etkinliğidir.” diye açıklar.

Ünlü Pomak asıllı yazar Kaşif Kapısızov, Batak ve Tımraş Cumhuriyeti kuruluşundan itibaren 1970-1972 asimilasyon olaylarına kadar yaşanan dönemlerdeki katliamları şiirsel bir anlatımla ifade eder. Kapısızov yaşadıkları dramatik olayların içinden güzellikleri seçerek “Orfe” ile benzerlik kurar. Çünkü Orfe'yi seven doğayı sever, Orfe'yi seven tüm güzellikleri yaşayarak sever. Orfe'den sonra Rodoplar'da çınlayan türkülerin susturulmasını türlü imalarla sembolize eder. Bu türküleri yeraltında akan küçük çaylarla kıyaslama yapar. Yazara göre Rodoplar'ın güzelliği, Rodop türkülerinden, ulu dağların senfonisinden bir kıtacıktır. Hayatı çilelerle dolu olsa da, türküler, özgür iradesinin bir ışığı” olduğunu anlatır.

Bölge halkının müziğe olan tutkusunu Krasimir Martinov'da Orfe ile ilişkisini şu kelimelerle ifade eder: “En çok sevdikleri efsane de, Orfe'yi anlatan ananelerdir. Kulaktan kulağa, ağızdan ağıza, nesilden nesile taşınan rivayetlere göre, efsanevi müzisyen Orfe, olağanüstü sesiyle bütün hayvanları büyülüyormuş. Orfe'nin günümüzdeki şekillendirmelerinde, özellikle arfa veya lirle çizildiği görülür. Efsanede, Orfe'nin lirindeki tellerden öyle mucizevi tonlar çıkardığını, vahşi hayvanların bile bu sesten mest olup, ayakları dibine yattığı” anlatılır. Orfe, mitolojide şair, müzisyen, şarkıların üstün sesi ve sanatçı dehasının simgesi olarak bilinir.

Dünya çapında bir gladyatör olarak tanıdığımız SPARTAKÜS, Rodoplar'dan gitme bir savaşçı olarak bilinir. Spartaküs M.Ö 109-71 yılları arasında yaşamıştır. Spartaküs, köle ve yoksullardan oluşan ordusuyla yıllarca İtalya yarımadasında bağımsız bir şekilde var olmuş ve zamanın yöneticilerine sorun olmuştur. Kendilerine karşı gönderilen sayısız orduyu yenmiş ve Roma Cumhuriyeti'nin yönetim sistemini sarsmıştır. İsyanının eşitlikçi ve özgürlükçü karakteri nedeniyle sol literatürde sahip çıkılan bir kişiliktir.

Gayda, İskoç müzik aleti olarak bilinir. Sanki, gaydayı Avrupa'da bir tek İskoçlar kullanırlar. Şayet gayda İskoç müzik aleti ise diğer komşuları olan Britinya Adası'nda başka hiçbir halk bu gaydayı neden kullanmaz?

Bu halkın ataları olan Gotlar, Güney İskandinavya'nın Gotland bölgesinde ortaya çıkmış, Avrupa'nın tüm bölgelerine yayılmış, hatta Selanik yakınlarında varlığı görülmüş bir kavimdir.

Bu halkın kökeni Kimmer, Thrak ve İskitliler olmasın? Bu konu araştırmaya değer bir konudur.

Gayda, İskoçların milli müzik aleti olduğu kadar, aslında Rodoplar'da yaşayan Agaryanların, yani günümüzde Pomakların asıl müzik aletidir.

Gotlar, II. yüzyıldan itibaren Scythia, Dacia ve Pannonia'da yaşamışlar, III. ve IV. yüzyıllarda Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu döneminde Rodop topraklarını yağmalamışlar ve Aryanizmi(Agaryanlığı) benimsemişlerdir.

Gaydayı o yıllarda bölgede kullanan Agaryanlardan (Pomak) alarak kullanmaya başlamışlardır. Muhtemeldir ki onlarda bu kavmin mensubudurlar.

Günümüzde İskoçların yaşadığı topraklarda gayda kullanan başka bir halk var mıdır?

Balkan tarihi ve ulusçuluğu üzerinde çok oynayan Ruslar içinde, Rus tarihçi Prof. G.Ostrogorsky ise Ruslardan şöyle bahseder:

” İstanbul'un fethi Osmanlı Anadolu ve Avrupa'daki Türk toprakları üzerinde bir köprü oluşturmuştu. İstanbul'un fethinden yaklaşık 200 yıl sonrasına kadar Rus diye bir şey yoktu. Tam tersine Ruslar Tatarların boyunduruğu altında o şuurdan yoksun olarak yaşıyordu.”

İlk Bulgar Devletinin kurucularının Tatar asıllı olduğunu nedense kabul etmezler. (E.Ç) Ruslar ve himayeleri altındaki Slavların inançlarını Bizanslılardan aldığını belirtir. Yunanlı yazar Georgios Nakracas'ın kitabının çevirmeninin ön sözünde değindiği ”Başkasının tarihini tahrif etmek, ulus olmanın bir parçasıdır” özdeyişi, geçerli bir ilke olmamalıdır.

Büyük Önder, Büyük Devlet Adamı Atatürk'ün Tarih Kurumu Kongresi açılışında söylediği “Türk tarihini 1071 yılında başlatmak büyük bir hatadır. Türk tarihini çok daha derinlerde arayın!” ifadesinden yola çıkarak Türk tarihini araştırırken çok ilginç tarihi vesikalara rastlamış olmamdır.

Osmanlının yaşadığı kuruluş ve yükselme devri onlar sayesinde yaşanmıştı. Hatta bazı tarihçiler Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar olan padişahların Bektaşi kökenli olduğunu iddia ederler. Osmanlı tebaasını 1527 yılında “Sunnileştirme” akımı başlatmıştır.

Aslında, gerek Balkanlar'da gerekse Anadolu da, Bektaşi Dedeleri, Selçuklunun ve Osmanlının o dönemlerinde Bogomilleri ve Hıristiyanları Müslümanlaştırmıştı.

Ama ne yazık ki, 1527 yılından sonra sapmaların etkisinde kalarak Müslümanlıkta bölünmeler başlayacak, mezhep farklılıkları kan davasına dönüşecektir. Toplumları büyük felaketlere hep bağnaz insanların bağnaz düşünceleri sürüklemiştir.

Balkanlar'da 1877-78 yıllarında ki 93. savaşları esnasında Anadolu'ya 1.5 milyon Türk göç etmiştir. Tüm Balkanlar'dan Anadolu'ya göç edenlerin sayısının 5 ila 6 milyon arasında olduğu iddia edilir.

Bu göçler gerçekleşmemiş, bu insanlar yerlerinde yurdunda kalmış olsalardı, acaba Balkanlar nasıl olurdu?

Hep düşünmüşümdür. Balkanlar'ın coğrafyası günümüzde nasıl çizilirdi?

Türkiye'de yaşayan üçüncü kuşak Agaryan=Agrian torunu olarak, 79 yıllık ömrüm, kendimi bildim bileli dinlediğim göç hikâyeleri ile geçti.

Küçüklüğümde beni fazla etkilemeyen olaylar, yaşlandıkça beni etkilemeye başladı. Yaşlı göçmenlerin eskiden “göçmen dert yer, acı içer” dedikleri gibi. Uykuları kâbus, anlattıkları hep dert olmuştur.

Yıllar sonra ana vatan topraklarına alışınca “Elveda Rumeli!” demeye başladılar. Bahçesindeki gülleri, ulu ağaçları özlediler. Bahçemde bıraktığım vişneler, kirazlar ne oldu diye sayıklayarak ömür geçirdiler.

Exodos'taki Rum muhacirler tersi göçleri Küçük Asya topraklarına döneriz diye hep ümitle yaşadılar (Exodos'un kelime anlamı, Eski Ahit'in ikinci kitabının adıdır. O kitapta, Exodos'ta Musa Peygamber zamanında Musevilerin Mısır'dan çıkışları anlatılır. Göç anlamına gelir. Birinci cildi Batı Anadolu göçlerini, ikinci cildi ise Orta Anadolu göçlerini anlatır).

Yunanistan'a göçen Rum muhacirleri, Küçük Asya topraklarına döneriz diye hep ümitle yaşadılar. O kadar ki Atina'da Küçük Asya Enstitüsünü kurdular, Anadolu'dan göçen Rum ve Yunanlıların kayıtlarını bir gün tekrar döneriz diye tuttular.

Ama bizim bitli muhacirler (geçmişte böyle anılırlardı) nedense dönmeyi hiç düşünmediler.

Nedeni de o topraklarda çok acı çekmişler. İsimleri değiştirilmek istenmiş. Dinleri değiştirilmek istenmiş. 3200 yıl yaşadıkları toprakları ellerinden alınmak istenmiş. Canları istenmiş.

Dinlediğim göç hikayelerinde Ermeni tehcirinden çok daha elim olaylar yaşamışlar. Ama Ermeniler gibi yaşadıkları toprakları, hiçbir zaman başka ülke askerlerine peşkeş çekmemişler, gelin bizi kurtarın diye davetiye çıkarmamışlar.

Balkanlar'da yaklaşık 1.5-2 milyon Türk yaşamaktadır. 1-1,5 milyonda Pomak, Torbeş, Goran ve Agaryan=Ahren=Aren yaşamıştır.

Ata topraklarından, Plevne Savaşı sonrası kovulunca, 1878 de ilk cumhuriyetle idare edilen devleti kurmuşlardır.

Lütfen, Avrupa tarihini inceleyelim, o tarihlerde Avrupa ve dünyada kaç ülke cumhuriyetle idare ediliyordu?

Balkan Türklüğü, Türkiye Cumhuriyeti'nin Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün şu sözleriyle yine devam etmek istiyorum:

“Türk tarihi bir bütündür. Bu yüzden bir bütün olarak araştırılmalı, incelenmeli ve okutulmalıdır”.

Gerçekten de öyledir. Yunanlılar 3000 yıllık bir geçmişten bahseder. Gerçek tarihleri M.10.yy ile Roma dönemine kadardır. Bulgarlar 1300 yıllık bir tarihlerinin olduğunu yazarlar.

Kaç defa kesintiye uğradıklarından hiç bahsetmezler. Unutmasınlar, iyi araştırsınlar…

M.Ö XII. yüzyılda Balkanlar'a gelen İskit boyları vardır. Bunların kayıtlarına M.Ö VII. yıllarından itibaren rastlarız. Pek çok tarihçinin, Balkan Türkleri üzerindeki araştırmalarında Bulgar, Yunanlı ve Makedonların Pomaklara “Agaryan” dediği gibi Boşnaklarında “Arentanlar” olarak anıldığını iddia edilir.

Bu iki isim arasında ilginç benzerlik içinde Agaryan (Agrian) kelimesinin zaman içinde, İslamiyetle birlikte değişime uğrayarak Agren, Ahren, Aren isminin Pomage=Pomak şeklini aldığını bu konuyu araştıranlar bilirler.

Türk tarihinin de gerek Balkanlar'da gerekse Anadolu'da yaklaşık 3500-4000 yıllık geçmişi vardır. Ama ne yazık ki bazı tarihçiler, Anadolu ve Balkan Türkleri tarihini 1071 tarihinde başlatarak tarihi bir yanılgı içine girerler.

Yunan Kolonileriyle anlaşamayan Traklar, İskitler ile çatışmış olsalar da dostane ilişkiler içinde olmuşlardır. İskitleri tanımak için tarihin babası Heredot tarihine de bakmak yeterlidir. İskitler o yılların en kalabalık (büyük) kavmidir. Orta Avrupa'dan Karadeniz kuzeyinde, Ukrayna steplerinde, Urallar'da, Azerbaycan'da ve güneyinde Persia (İran) bölgesinde yaşamışlardır.

Prof.Dr. M.Taner Tarhan, Antik kaynaklarda, İskitler'in "cengaver" karakterlerini yansıtan, "güçlü ve muharip" bir toplum olduklarına dair birçok ayrıntılı kayıt mevcuttur. Mesela, Thukydides bu konuda İskitlerden, övgü ile söz etmekte ve aynen şunları söylemektedir:

"Savaşlardaki cesaretleri ve ordularının sayısı bakımından, İskitler, Traklardan çok üstündürler. Zira bunlarla ne Avrupa'da ve ne de Asya'da, hiçbir millet mukayese edilemez. Bunların tümü, tamamen birleşse bile, İskitlerle baş edemezler.”

Kemal Gözler adlı araştırmacı: ”Belaslatina'nın kenarından Skıt (Iskıt,İskat) isimli bir çay geçmektedir. Skıt çayı güneyden İvraça tarafından Balkan dağlarından gelmekte ve kuzeye doğru Tuna nehrine doğru akmakta, Tuna nehrine çok yaklaştığında, Tuna nehrine akan Sagosta nehrini Tuna nehrine bağlayan kanala dökülmektedir. Skıt çayı Roma İmparatorluğu döneminde isim yapmış bir çaydır. Latince adı Scitus'tur.”

Bu çayın kıyılarında çok eski zamanlara giden yerleşimler olduğu bilinmektedir. 2004 yılında, Skıt çayı kenarında Ohaden isimli köyde kendisine ‘Todarka' ismi verilen 8100 yıllık bir kadın iskeleti bulunmuştur.

Makedon kaynaklarında, 829-841 yıllarında Selanik civarında Türklerin ve Agaryan= Agrenlerin yaşadığı anlatılır.

III. Mihail ve dönemin filozofu olarak tanınan Bulgar Kirilos “Agrenlerin” Hıristiyanlık üzerine konuşmaları üzerine bir gün onlarla tartışır.

“Agrenlerin, Allah'ın Peygamberi Hz. Muhammed Allah'tan bize çok iyi haber getirdi. Çok insan Muhammed'in dinini kabul etti. Biz de O'nun kanununa uyduk ve asla O'nun kanunundan dönmeyeceğiz” cevabını alan Filozof Kirilos, “Peygamber Efendiniz Hz Muhammed'e inen Kuran-ı Kerimin 19 süresi (Meryem süresinin) 17.ayetiyle cevap vermiştir.

Bu olay bile onları ikna edememiş olmasını Agrenlerin=Pomakların o dönemde de Müslüman olduğu, Yunan ve Bulgarların iddia ettiği gibi Osmanlı döneminde zorla İslamiyeti kabul etmiş Müslümanlar olmadığının en açık kanıtıdır.

Ercan ÇOKBANKİR,

Arkelog

Bu özel gün, ülkemiz için fedakarlık yapan, vatan uğruna canlarını ortaya koyan ve savaş meydanlarında yaralanarak gazilik unvanına layık görülen kahramanların onurlandırıldığı bir gün olarak kutlanır.

Gaziler Günü, Türk ulusunun gazilerine olan minnet ve saygısının bir göstergesidir ve bu özel gün, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki büyük zaferlerden biri olan Sakarya Meydan Muharebesi'ne dayanmaktadır.

19 Eylül, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde büyük bir öneme sahiptir. Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının hemen ardından, 13 Eylül 1921 tarihinde zafer ilan edilmiştir. Bu zaferin ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Mustafa Kemal Atatürk'e "Gazi" unvanı ve "Mareşal" rütbesi verilmiştir. Bu önemli gelişmenin bir sembolü olarak, 19 Eylül günü Gaziler Günü olarak belirlenmiştir.

Bir de, neredeyse unutulmaya yüz tutmuş Bulgaristan'daki Türk toplumunun gazi kahramanları vardır.

Bunların çoğu günümüzde ana vatan topraklarında özgürce yaşamlarını sürdürmekte.

Gaziler Günü vesilesiyle, Belene kahramanlarımızdan biri olan, ünlü yazarımız Mehmet Türker, gazetemize gönderdiği bir fotoğrafın altına şu birkaç cümleyi yazmış:

"Beş yüzün üzerinde, gerçek manada kahramanımız, 1984-89 yıllarında, Bulgaristan'da Türklere uygulanan soykırım esnasında, Belene Temerküz Kampı'nda ölüm-kalım savaşı verdi.

Bunların bir kısmı, 1989 yılında, ana vatanımız Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etmeye mecbur kaldılar, memleketimiz olarak bildiğimiz devlet tarafından resmen kovuldular.

Bu fotoğrafı, aynı yılın sonlarında, gazilerimizin bir kısmının Anıtkabir'e düzenledikleri gezi esnasında bizzat kendim çektim.

Bir de kısaca şunu belirtmek istiyorum. Ne yazık ki, bizim şehitlerimiz ve gazilerimiz ne Türkiye'de, ne de Bulgaristan'da gereken itibarı görmediler.

Başbuğu Alpaslan Türkeş'in anlamlı vecizesi: "Kahramanlar bedel ödemede ön sırada, ödüllendirmede en son sıradadırlar" sözleri bizde de ispatlanmış oldu.

Daha sonra, Ahmet Doğan'ın sarayı olarak anılan yapının çevresinde polis ekipleri nöbet tutmaya başladı.

Aynı zamanda, Sofya'nın Boyana semtinde bulunan, Ahmet Doğan'ın diğer rezidansı da bir grup iri yapılı genç tarafından ele geçirdi ve içeride ne yaptıkları bilinmiyor.

Rezidansta çalışanların kolluk kuvvetlerinden yardım rica etmeleri ise karşılık bulmadı.

Şimdilik binanın çevresinde herhangi bir polis ekibi gözükmüyor ama bir grup DPS'li aktivist dış kapının önünde nöbet tutmaya başladı.

Jale Filibeli,

Sofya

___________________________________________________________________________

Osmanlı ve modern mimari çizgiler ile harmanlanmış bina projesi, Bursa'nın en önde gelen mimarlarından birisi sayılan Mitat Kırayoğlu tarafından hazırlandı, kendisi de aslen Cebelli olan hemşehrimiz tipik bir ahde vefa örneği sergileyip ortaya muhteşem güzellikte bir eser çıkarmaya muvaffak olmuş.

Beş dönüm geniş bir alan içinde yer alacak yeni dernek binası, Cebellilerin en yoğun olarak yaşadığı bölgelerden biri olan Görükle Göçmen Konutları'nın merkezinde yapılmakta.

Dernek Başkanı Op.Dr. Gürçay Cem, inşası yeni başlayan merkez hakkında bizlere şunları anlattı:

TR 03 0006 2000 3130 0006 2938 20

Yeni inşaat alanının gezdik ve gördük, mimari projenin ayrıntılarını öğrendikten sonra, en önemli Balkan kökenli göçmen sivil toplum kuruluşlarımızdan birisi olan Cebel Derneği'ne daha büyük başarılar diler ve bu harika tesisi bir an önce Cebellilerin hizmetine sunmalarını temenni ediyoruz!

Mesut Çağlar

Георги Йорданов, който беше номиниран от служебния кабинет на ГЕРБ и неговия културен министър за получаване на орден "Стара Планина".

„Държавата ни има интерес да изтече малко кръв. Това, което е нечисто, трябва да изтече. Има хора, които са на нашата позиция. Като се опрем на тези хора, като си отидат най-фанатизираните, нещата постепенно ще се успокоят.“

Георги Йорданов, 1989 г. Турците са "нечиста кръв"!

Това казва родното ни гьобелсче. Сравнението с Гьобелс не е случайно. Както е известно последният завежда пропагандата на Третия райх.

С това се занимава и Георги Йорданов. „Пропаганда и агитация“ е името на отдел в тогавашната БКП и в Димитровския комунистически младежки съюз (комсомола). В 45-годишния период на тоталитарната държава изкуството и културата се смятат за част от „пропагандата и агитацията“, а произведенията, които се разминават с партийната идеология са порицавани, критикувани, отстранявани от пазара или забранявани.

Формално той е министър на културата само от лятото на 1987 до ноември 1989 г., но преди това от 1982 г. оглавява Комитета за култура (с ранг на министерство). От 1986 г. е начело и на Съвета за духовно развитие – друга структура на властта, която контролира дейците на културата." (тук и по-долу ползвам текст на Татяна Ваксберг от "Свободна Европа", на Николай Цеков от "Дойче веле" и публикации от сайта "Държавна сигурност_ком" , линкове в коментар).

Документите, съхранявани в Архивите на БКП и Държавна сигурност потвърждават дейното участие на Георги Йорданов в изселването на българските турци.

Другата престъпна дейност, в която взима дейно участие Г.Й е репресирането на културни дейци. Свързани и несвързани с дисидентските движения. С негово участие са забранени например книгата „Лице“ на Блага Димитрова, филмът „Една жена на 33“ на Христо Христов, спектакълът „Любовни булеварди“ по текст на Стефан Цанев. Репресирани и съдени са Едвин Сугарев и Владимир Левчев като списватели на самиздатските "Глас" и "Мост". И това е малка част от свършеното от него и с негово одобрение.

Като пълноправен член на ЦК на БКП Георги Йорданов е един от тези, които са подписали предложения документ за поредното присъединяване на България към СССР от 1973 г. Документ, който е бил толкова скандален, че дори секретарките и шофьорите на комунистическите бонзи са били принудени да подпишат декларации за неразгласяване на дочутото. В него става дума за такова "сближаване" на България със СССР, че те да бъдат "с единна кръвоносна система". За тази цел "владеенето на руски език става вече задължително за гражданите на НРБ. Превъзпитанието им трябва да протича в „дух на любов и преданост към СССР и в синовна признателност и вярност към съветския народ“. "Партийната пропаганда и агитация и средствага за масова информация трябва да създават у всеки трудещ се дълбоко вътрешно убеждение, че единственият верен път за отстояване на националните ни интереси, за изграждане на материално-техническата база на социалистическото, а по-късно и на комунистическото общество, е пътят на най-тясно сближаване и интегрирано със СССР. Посочените изисквания не могат да се осъществят без осигуряването на изобилие от информация за Съветския съюз. Партийната пропаганда и агитация, средствата за часова информация, обществените организации, училището, висшите учебни заведения и научните институти, книгоиздаването, културните учреждения трябва да подобрят своята работа по разпространяването и пропагандирането на съветския опит в материалния и духовния живот: още по-системно да осветляват и пропагандират постиженията на Съветския съюз в изграждането на комунистическото общество и челната рола на съветската наука, техника и култура: динамиката на съветското обществено-икономическо развитие; огромния икономически, политически и научен потенциал, непобедимата военна мощ и изключително ценния опит в изграждането на комунистическото общество. Средствата за масова информация и пропаганда са призвани още по-ярко и убедително да разработват темата за българо-съветските отношения. Дълг на партийните комитети и организации е да поставят в центъра на целия идейновъзпитателен фронт линията на партията за все по-тясно сближаване със СССР, като се ръководят от изискванията, които постави Програмата, приета от Десетия конгрес на БКП - любовта и доверието към Съветския съюз да станат една от най-съществените черти, характеризиращи личността на българина." "Любовта и доверието към Съветския съюз да станат една от най-съществените черти, характеризиращи личността на българина"!

Това е документ в подписването на който участва Георги Йорданов! Тъй че моля, не ми обяснявайте колко фин човек е той; как не пропускал спектакъл и концерт. Сигурна съм, че и Гьобелс е бил информиран почитател на изкуствата. Всъщност знам това. Дори е писал драми. И тези драми НИКОГА няма да се играят. Това е историческа справедливост. Справедливо е името му да остане като знак за престъпление срещу човечеството. Като знак за престъпление срещу човечеството - или поне срещу българския народ трябва да остане и името на Георги Йорданов, както и тези на всички негови червени авери, които със старание предадоха държавата си в ръцете на най-кървавата и продължителна тирания на ХХ в.

Bize gelince, Türk Olimpiyat Takımı'nın kıyafetlerini fazlasıyla tartıştık. Bir taraftan da Filenin Sultanları hiç olmaması gereken bir şekilde gündemin merceğine oturdu. Bu türden gündemlerin hiçbirisi açıkçası beni motive etmiyor.

İster istemez, bu tablo 36 yıl öncesine, Naim'in Seul'deki başarısına götürdü. Başlangıcı hiç de öyle dikkat çekici türden olmayan bir yolculuğa. Mükemmel olmayan ekipmanlar, çok çekici olmayan bir spor dalı, örnek alabileceği bir rol modelinin olmadığı küçük bir kasaba.

Böyle bir yerden rekorları alt üst eden, 3 defa olimpiyat şampiyonu biri çıkar mı diye sorabilirsiniz.

Çıkıyor! Öyle mucize filan demeye de gerek yok. Mucize dersek bir daha yeni Naim'ler çıkmaz.

Peki nasıl oluyor da Kırcaali'deki, bu salondan kocaman bir Naim çıkıyor?

Sorunun cevabı ders kitaplarına girmesi gereken bir hikaye.

1970'li yıllarda bir köyde keşfeden usta ellerle, köklü bir disiplinle yoğuran, katı ama ispatlanmış metotları olan bir sistemle, çok güçlü bir anlamla büyüyen bir kahramanlık hikayesi onunkisi.

Bu üçlüden biri eksik olsa, o dört harfli küçük dev adam, bu denli iz bırakabilir miydi?

Bence, hayır!

Tarih 20 Eylül 1988. Şu anda 40 yaş üstünde olan kime sorsanız o güne ait bir hikayesi var. Kimimiz okuldan erken çıkmıştık, kimimiz babaannemizle televizyon başında dua ediyorduk, kimimiz Kanada'da zor geçen zamanlarımızda Naim'le umutlanmak istiyorduk…

Umutlandık da. Bazıları için ise o günün anlamı çok daha büyüktü.

11 yaşındaydım ve bir futbol takımında yer alıyordum. Çok yetenekli değildim, hoca beni maçlarda hep yedek bırakıyordu. Hocaya çokça sitem ediyordum, moralim de pek iyi değildi.

Antrenmandan sonra yolun kenarından arkadaşlarla eve dönerken yanımızdan geçen arabadan avazının çıktığı kadar bağıran bir ses:

“Naim, kazandııııı….”

O futbol takımında daha sonra ne olduğuna, ne yaptığıma ilişkin hiç bir anım yok. Ama yanımızdan geçen arabadaki o sesi hiç unutmuyorum.

Naim'in o gün yarışacağından haberim yoktu, ama o günden sonra bizim için hiçbir şey eskisi gibi olmadı.

O sebeple, Naim bir sporcudan çok daha ötesi, 20 Eylül de bir günden çok fazlası.

Seul'e gittiğimde en çok zevk aldığım şey Lotte World Tower'ın 123. katına çıkıp uzun uzun Naim'in olimpiyat şampiyonu olduğu o salona bakmak oldu.

Naim'le sadece 1 defa karşılaştım. Çok kısa bir karşılaşma.

1984 yazında tatildeki otelimize halterciler de kamp için gelmişti. Antrenörü Enver Türkeli'nin babamla sohbet ettiklerini, Naim'i işaret ederek “Los Angeles olimpiyatlarına gitseydik, bu çocuk olimpiyat şampiyonuydu” deyişini hayal meyal anımsıyorum.

Ben 7, Naim 17 yaşında. Sonrası ise büyük bir hikaye.

İşte böyle. Faydasız tartışmaları bir kenara bırakalım ve Naim'den ilham alalım.

Naim'in mirası, Paris'teki milli sporcularımıza umut olsun...

Dr. Hüseyin Güler

Bu kimseler ya topluma ciddî zararlar veren ve aşırılıklarıyla tanınan kimselerdir ya da topluma faydası dokunup hayırları dilden dile, nesilden nesle, kitaptan kitaba aktarılan kimselerdir.

Hiç kuşkusuz, bunların birincileri topluma zarar ettikleri gibi, kendilerini de heder eden kimselerdir. İkincileri ise topluma faydalı oldukları gibi, inşallah, ahiret gününde de inanarak yaptıklarının karşılıklarını göreceklerdir.

Böyle şahsiyetlerden küresel çapta nam kazanan kimseler olduğu gibi, her toplumun kendi çapında yetişen değerli şahsiyetleri de vardır.

Bulgaristan Türkleri arasında yetişen böyle insanlar arasında önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğüm bir şahsiyet bulunmaktadır ve onun adı Emrullah Efendi'dir.

Emrullah Efendi, kimdir ve neden kendisini önemli şahsiyetler arasında görmekteyim? Bu soruların cevaplarını aşağıdaki satırlarda vermeye çalışacağım.

Emrullah Efendi, 15 Nisan 1878 tarihinde Deliorman'ın göbeğindeki şirin ve güzel Yusufhanlar (Pristoe) köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Feyzullah Hacı Hasan, aslen Malatyalı olup Osmanlı zamanında Şumnu yöresinde tahsildârlık yapmıştır. Bu esnada Yusufhanlar köyünden evlenerek oraya yerleşmiş ve ibtidâiye / ilkokul muallimliği yapmıştır. Oğlu Emrullah daha dokuz yaşında iken vefat eden Feyzullah Hacı Hasan, arkasında Peygamber talihli yetim evlâdını bırakmıştır.

Emrullah Efendi, on iki yaşına geldiğinde anasını da kaybederek öksüz kalmıştır. Ancak kendisinden büyük kardeşleri, ağabeyleri olduğu için onların himayesinde hayatın dikenli yollarında yürümeye başlamıştır. İlkokulunu köyünde hocalık yapan Muhsin Efendi'nin yanında ikmal etmiştir. Aynı zamanda birçok Deliorman çocuğunun yaptığı gibi, tatillerde gücü nispetinde çalışmış, büyüklerinde ziraat işlerinde yardımcı olmuştur.

O dönemde Silistre şehrinde, Osmanlı döneminden kalma medreseler vardır ve onların en meşhurları Ayvaz Paşa, Satırlı, Bayraklı Cami medreseleridir. Küçük Emrullah'ın ilmî kabiliyetini gören kardeşleri ve yakınları onu eğitim için zamanın tanınmış Silistre medreselerinden birisine göndermişlerdir.

Molla Emrullah, orada okuduğu sürece de tatil zamanında bostan pandarlığı, kiracılık (taşımacılık) ve Ramazan hocalığı yaparak okulunu devam ettirebilmek için maddî kazanç elde etmiştir.

Üstün bir başarı ile medresede dört yıllık eğitimini tamamlayınca Emrullah Efendi, ilim yolundaki serüvenine İstanbul Dârü'l-Fünûnu (İstanbul Üniversitesi) İlâhiyat Fakültesi'nde devam etmiştir.

Bu okulda iyi bir eğitim alarak 1913 yılının Şaban ayında aliyyülâlâ derece ile mezun olmuştur. Emrullah Efendi'nin İlâhiyat Fakültesi'nde öğrenim gördüğü sıralarda hocalarının bazıları şunlardır: Abdurrahman Şeref, Mustafa Asım, Hasan Fehmi, Hüseyin Avni, Ömer Hayri, Manastırlı İsmail Hakkı, Babanzâde Ahmed Naim.

Emrullah Efendi, İstanbul'da bulunduğu zaman zarfında devrin fikrî cereyanlarını, basın ve yayınını yakından takip etme imkânı bulmuştur. Orada "Sırât-ı Müstakîm" çevresinde toplanan münevverleri tanımış, Bulgaristan'a gelişinden sonra bile bu dergiyi okumuş ve okutmuştur.

Emrullah Efendi'nin aynı zamanda meşhur muhakkik âlimlerden ve son Şeyhülislâm Mustafa Sabri Efendi'nin Ders Vekili ve Danışmanı olan Muhammed Zâhid el-Kevserî ile yakın ilişkileri olmuştur.

Emrullah Efendi, üniversiteden mezun olunca, kendisine Türkiye'de kalma teklifleri yapılmış, ancak o bu yapılan teklifleri reddederek memleketine dönmüştür.

Döndüğünde Bulgaristan Türklerinin kültür merkezi halindeki Şumnu'ya yerleşen Emrullah Efendi, Müşebekli (Müşebbekli) Medresesine müderris olarak tayin edilmiştir. Eğitime pek de elverişli olmayan medreseyi tamir edip yepyeni bir eğitim yuvasına çevirmiştir.

İstanbul'da tanıştığı yeni pedagojik usullerle eğitime başlayan Emrullah Hoca, çok geçmeden okulun yetersiz oluşu nedeniyle Medrese-i Aliyye olarak bilinen eski medrese binasını tamir ettirerek öğrencileriyle oraya geçmiştir.

Emrullah Efendi, ilk zamanlarda bu çalışmalarının karşılığında herhangi bir ücret de almamıştır. Fakat birinci Dünya Harbi'nin başlaması üzerine, Bulgaristan ile Türkiye aynı safta savaşa girmiştir.

Bu sebeple Bulgaristan Türklerine istedikleri orduda askerlik yapma hakkı tanınmıştır. Emrullah Efendi de askere alınarak orada önce tabur imamlığı, daha sonra da bölük vaizliği yapmıştır.

İşler sükûna kavuşunca, Emrullah Efendi tekrar Medrese-i Aliyye'deki müdürlük görevini üstlenmiştir. Bu arada daha Birinci Dünya Harbi öncesinde Bulgaristan Müslümanlarının dinî kadro ihtiyacını karşılayacak bir okul kurulması kararlaştırılmış ve savaş sonrasında bu okulun açılış çalışmaları başlatılmıştır.

Bulgaristan Müslümanları tarihinde bir devrim niteliğini taşıyan Medresetü'n-Nüvvâb açılması, 1922 yılının sonuna doğru gerçekleşmiştir.

Nüvvâb Medresesi'nin kurulması üzerine, Emrullah Efendi oraya müdür olarak atanmıştır. Sert ve ısrarlı bir kişilik sahibi olan bu zat, Nüvvâb'ta hem hocalık hem yöneticilik ve hem de öğrencilere babalık yapmıştır. Çok zor ve çalkantılı dönemlerden geçen okulun kapatılmayıp Türk toplumuna hizmet etmesi için gecesini gündüzüne katarak uyumlu bir şekilde çalışmıştır. O, gerektiğinde bazı mesai arkadaşlarıyla öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamak için köy köy gezerek eli açık Müslüman halktan yardım toplamış, gerektiğinde de karşısına sopayla, bıçakla çıkan haddini bilmezlere karşı mücadele etmiştir. Okulda çıkan karışıklıklar sebebiyle birkaç ay görevden alınmışsa da, kendisine karşı yürütülen propagandaların aslının olmadığı tespit edilince yeniden görevine dönmüştür.

Emrullah Efendi, Nüvvab'ın açılışından 1941 yılında vefatına kadar okulda 19 yıl müdürlük yapmış, yirminci yılın da açılışını yapabilmiştir.

Nüvvâb okulu açılırken Tâlî/Lise ve Âlî/Yüksek kısımlarında ayrı birer müdür olacağı kararlaştırılmışsa da, bu gerçekte hiçbir zaman olmamış ve Emrullah Efendi her iki bölümü de başarılı bir şekilde yönetmiştir.

Ayrıca okulda değişik yıllarda, değişik sınıflarda çok üstün bir başarıyla şu dersleri de vermiştir: Arapça, Kelâm, Mantık ve Mecelle (İslâm Hukuku Prensipleri).

Emrullah Efendi, öğrencileri üzerinde kuşun yavrusu üzerinde titrediği gibi titremiş, onları dalâlete düşmekten, tehlikeli akımlara kaymaktan ve siyasî cereyanlara kurban gitmekten korumaya gayret etmiştir. Aynı zamanda, diğer daha alt seviyedeki medreselerin kapanmaması için de büyük mücadele vermiştir. Bu hususta, Şumnulu âlim ve eski Başmüftü Hocazâde Mehmed Muhyiddin Efendi'nin desteğini de alarak var olan medreselerin kapanmasını engellemek için, oralara yetişkin Nüvvab mezunlarını müdür ve müderris olarak göndermiştir. Özellikle Razgrad'da açılmış olan Feyziyye Medresesi'ni kapatmak isteyen din aleyhtarlarına karşı öğrencilerini hep uyanık tutmuştur.

Böyle aktif bir hayat yaşayan Emrullah Efendi, hizmet yolunda koşa koşa yorulmuş, ama mücadeleden geri kalmamış.

O, son anlarına kadar Nüvvâb'ın dertleriyle, Müslümanların eğitim işler ile meşgul olmuş ve bu yoldan pes etmeden Allah'ın rahmetine kavuşmuştur.

Bu muhterem insan, metin ve gayretşinas zât, 8 Ramazan, 1360/30 Eylül, 1941 tarihinde vazifesi başında "İrciî ilâ Rabbike/Rabbine dön..." emr-i ilâhîsine uyarak ruhunu Yaradan'a teslim etmiştir.

Cenaze namazına başta Hocazâde Mehmed Muhyiddin Efendi, Divân-ı Alî-i Şer'î Azâsı tefsir sahibi Mustafa Hayri Efendi, Şumnu Müftüsü Mustafa Sabri Efendi olmak üzere Nüvvab öğretim kadrosu ve daha birçok öğretmen, köylü, kasabalı dost ve sevenler katılmıştır.

Cenaze namazı, Çarşı Camii'nde kılınarak toprağa verilmiştir. Ardında kızları ve oğulları, yüzlerce talebesi ve sevdikleri kalan Emrullah Efendi'nin en büyük mirası ise kurup yaklaşık 20 yıl boyunca yönettiği ve böylece bir asra imzasını attığı Medresetü'n-Nüvvâb'tır.

Çünkü bu okuldan yetişen yüzlerce kişi sadece Bulgaristan Müslüman-Türk kültürüne hizmet ederek Müslüman-Türk kimliğini korumakla kalmamış, Türkiye'ye de ışık saçmıştır.

Emrullah Efendi'nin Nüvvâb vasıtasıyla hizmetleri kendisinin vefatından sonra da devam etmiş, zira bu okuldan mezun olan oğulları Mehmed Emrullah ve Abdullah Emrullah, bir de damatları Beytullah Şişman ve Yusuf Aliş onun hizmetini devam ettirmişlerdir. Hatta oğlu Mehmed Efendi ve damatları Beytullah ve Yusuf efendiler babalarının vefatından sonra okulda hocalık da yapmışlardır. Emrullah Efendi'nin oğulları, 1949-1951 göçünde, damatları da 1989'daki büyük göçte Türkiye'ye göç etmişler ve orada rahmet-i Rahman'a kavuşmuşlar, damadı Yusuf Aliş ise İstanbul'da ikamet etmekteydi (Hayatta ise Allah hayırlı uzun ömürler versin!)

Son olarak bir hususu da paylaşarak yazımı noktalamak istiyorum:

3-4 yıl önce, Nüvvâb mezunlarından olup 1990 yılında yeniden açılmasıyla Nüvvâb'ın ilk müdürü olan Osman İsmail hocama Emrullah Efendi'nin mezarını sormuştum. O da, mezarının "soya dönüş süreci" esnasında defnedildiği mezarlığın yerle bir edilmesi esnasında, bazı vefakâr Nüvvâb öğrencilerinin, müdürleri Emrullah Efendi'nin mezarını açarak fani bedeninden kalanları doğduğu Yusufhanlar köyündeki mezarlığa defnettiklerini söylemişti.

Ben de birkaç yıl önce mezarlığa gidip ruhuna bir Fâtiha okuyarak, bu değerli insanı yâd ettim.

Allah kendisine ganî ganî rahmet eylesin!

Vedat S. Ahmed,

Bulgaristan Yüksek İslam Şurası Başkanı

İlk maçımızı 3:1 kazandık. Bu tür turnuvalarda ilk defa galibiyet ile başlıyoruz. Ülke futbolumuz açısından şüphesiz mükemmel bir gelişme. Ama skor kimseyi yanıltmasın. Turnuvanın mutlak autsayderlerinden biri olan Gürcistan bizden çok daha net pozisyonlara girdi. Bu durum bizim defansın inanılmaz fazla kademe hatası yapmasından kaynaklandı. Ayrıca inanılmaz ağır ve monoton futbol oynadı bizim milliler...

Bu defans zafiyetlerine tedbir alınmazsa ve bu monoton oyun anlayışı ile devam edersek Çekya ve Portekiz bize fark atar.

Bu iki takım da tempolu ve hızlı futbol oynuyor. Gürcistan'a karşı yavaş futbol oynamamızın sebebi yoğun yağmur nedeniyle ağırlaşan saha olduğuna inanıyoruz. Teknik kapasitesi yüksek futbolcularımız bu sahada tam performans ile oynayamadıklarını varsayıyoruz ve diğer maçlarımızda çok daha seri ve atak futbol oynamamızı bekliyoruz.

Bunun dışında Montella defansa yönelik gerekli uyarıları ve tedbirleri alacağını düşünüyoruz. Yoksa üstte dediğimiz gibi kademe hatalarına devam edersek Portekiz de, Çekya da, Gürcistan'a benzemez, bizi kevgire çevirirler.

Bu uyarıları yaptıktan sonra, ne olursa olsun, ilk maçımızı kazanan milli takımımızı gönülden tebrik ediyoruz.

Hataları görüp gruptan 3:3 yaparak çıkmasını temenni ediyoruz, ki bu potansiyel milli takımımızda da var.

DİĞER YANDAN KEREM'İN SON SANİYE GOLÜ, BELKİ DE BİZİ BİR ÜST TURA ÇIKARACAK KADAR ÖNEMLİ BİR GOLDÜ

Turnuvada dörderli altı grup var. Son on altıya kalacak takımlar gruplarını ilk iki sırada bitirecek olanlar ve dört gruptan en iyi üçüncü takımlar olacak. Bu seçeneği tercih etmeyiz ve grubumuzu en kötü ihtimal 2. sırada bitirmek isteriz; ama en iyi üçüncü olabilmemiz için Kerem'in son saniyedeki golü averaj açısından hayati bir öneme sahip olabilir.

ARNAVUTLARA YAZIK OLDU. HIRVATİSTAN'A KARŞI SON DAKİKADA BİR PUAN ALMAYI BAŞARDILARA; AMA ASIL ALTI PUANI HAK EDİYORLARDI

Arnavutluk, ilk iki maçını da etkili oynadı. Hem İtalya, hem Hırvatistan'a karşı başa baş futbol oynadılar. Üstelik her iki karşılaşmada da öne geçmeyi başardılar. İtalya karşısında da Avrupa şampiyonalarının en erken golünü buldular. Ama tecrübe eksikliğinden her iki maçta da üstünlüklerini koruyamadılar.

İtalya'ya karşı da, Hırvatistan'a karşı da 2:1 yenik duruma düştüler. Neyse ki Hırvatistan'a son dakikada gol atmayı başararak beraberliği kurtarabildiler. Oysa oynadıkları futbol ile altı puan almayı hak etmişlerdi.

Arnavutluk iyi performans göstereceğini eleme gruplarında aldığı sonuçlarla işaretini vermişti zaten. Grubu lider bitirerek Avrupa şampiyonasına katılmaya hak kazanmışlardı. İlk iki maçta bir puan topladılar. Her şey son maça kaldı; ama onların da şansızlığı son maçlarını İspanya'ya karşı oynayacak olmaları. Burada tek şansları, yarın İspanya İtalya'yı yenerse son maça fazla asılmamaları olabilir...

EURO 2024'TE BİZİM FAVORİMİZ KİM?

Almanya'nın ev sahipliğinde başlayan Avrupa futbol şampiyonasının ilk maçları tamamlandı. Ev sahibi Almanya doğal olarak en büyük favori olarak gösteriliyor.

Almanya'nın yanı sıra yıldız kadroları itibarıyla Fransa ve İngiltere'de en az Almanya kadar favori gösterilen diğer ülkelerden.

Ama bizim favorimiz, bu ülkelerin hiçbiri değil. Kim bizim favorimiz? İspanya. İlk turların sonunda bize göre en kreatif;ama bundan öte en uyumlu takım futbolu oynayan İspanya...

Bunun dışında gönlümüzdeki favori, tabii ki, Türkiye.

По-късно в актовата зала, при топла и задушевна атмосфера, с широко участие на членовете на Управителния Съвет на дружеството се проведе ползотворен разговор.

Гостуващата делегация, обстойно запозна присъстващите с развоя на последните политически събития в България, а проф. д-р Емин Балкан от своя страна имаше възможността да разкаже за неразрешените проблеми на изселническата общност в Турция.

В края на деня, гостите от България, бяха приети и от Мустафа Бозбей, Кмет на Голяма Община Бурса.

Bunların önemli bir kısmının Bulgar isimli insanların olması çok dikkatimi çekti.

Bu kadar fazla Bulgar tarafından takip edilir olmak, belki de, gurur verici olabilirdi.

Ancak derin bir araştırma sonucu, beni şoke eden bir sonuç ortaya çıktı.

Bana arkadaşlık teklifinde bulunanların ekseriyeti, Bulgar ismi taşıyan Türklerdi...

Bu durum üzerine düşünürken yaşamış olduğum bir olay gözlerimin önünde yeniden canlandı.

1986 yılının kış aylarıydı.

Belene cehennem adasında baskı, şiddet, terör ve ağır yaşam şartları had safhadaydı.

Her ay, bu cehenneme bizleri gönderen DS elebaşları, nabız yoklamak, daha doğrusu canına tak deyip teslim olmak isteyenleri tespit etmek amacıyla adaya geliyorlardı.

Hiç unutmam, bu amaçla bizim ilimizden DS elebaşlarından Kazakov ve bir elemanı gelmişlerdi.

Bendenizi huzura çağırmışlardı. Bana birkaç soru yönelttikten sonra ve benim teslim olmaya asla niyetimin olmadığını anladıktan sonra şöyle demişti:

"Biz sizden ve sizden daha yaşlı nesillerden hiç bir şey beklemiyoruz. Siz, aldığınız ruhsal ve bedensel travmalar sonucu, bu dünyadan ayrılacaksınız. Sizin yerinize yeni nesiller gelecek. İşte bu yeni yetişen nesilleri biz öyle yetiştreceğiz ki, onlar hiçbir zaman onlara giydirdiğimiz Bulgarlık gömleğini çıkarmak istemeyecekler..."

O an kendi kendime, bu adam rüya görüyor, hayal görüyor demiştim.

Oysa hayal görenler bizler imişiz. Düşünebiliyor musunuz, bugün, 1984-1989 yılları arasında yaşanan o vahşeti, sadece Türk olduğumuz için bize yaşatılan acıları, insanlarımızın önemli bir bölümünün hiç umurunda bile değil...

Bu günkü durum tamamen bunu kanıtlıyor. Ne yazık ki, gelmiş olduğumuz nokta hiç iç açıcı değil.

Mesela, aileler çocuklarının ana dilde yazmayı ve okumayı öğrenememelerini hiç dert etmiyorlar...

Dört yıl önce, Tuna boyunda (Rusçuk ili) bazı Türk köylerini ziyaret etmiştim.

Ailelerin çoğunda anne babaların, çocuklarıyla ve kendi aralarında sadece Bulgarca konuştuklarına şahit olmuştum.

Geçenlerde bir yazıyı hem Türkçe, hem de Bulgarca olarak paylaşmıştım.

Türkçe olanı, bir günde 11, Bulgarcasını ise 296 gören ve "tıklayan" olmuştu.

Bu tür üzücü örnekler çoğaltılabilir.

Her geçen yılla, durum daha da vahim hal alıyor.

Bizim insanlarımızın, kendi Türklüğünden ve manevi değerlerinden hızla uzaklaştıkları, artık herkesin malumudur.

Buna kim veya kimler dur diyebilir?

Her şeyden önce yasal bazı önlemler alınmalıdır.

Türkçemiz, mutlaka, ama mutlaka, 1973 yılına kadar olduğu gibi, zorunlu dersler arasına alınmalıdır.

Bir hafta sonra Bulgaristan'da genel seçimler var.

Seçimlere giderken soydaşlarımızın oylarına talip olan çok siyasi parti var.

Ancak bunlardan hiç birisi Türk kardeşlerimizin ayaklar altına alınan azınlık hakları konusunda tek bir kelime söylemiyor...

İnsan, ister istemez kendine şu soruyu soruyor:

"Acaba, bütün siyasi partiler arasında Türk azınlığının, zamana yayarak yok etme anlaşması mı var?"

Böyle olmasaydı, Zorla Bulgarlaştırma Süreci'nin mimarları hiç bir ceza almadan kurtulabilirler midi?

Türkiye ile Bulgaristan arasında, Türkiye'deki göçmenlerle, Bulgarstan'daki Türkler arasında güya köprü görevi yaptıklarını iddia eden göçmen dernekleri, acaba bu konuların çözümü için neler yapıyorlar?

Bu günlerde, Bulgaristan'dan bol bol misafir karşılıyorlar.

Yukarda üzerinde durduğumuz konular hiç gündeme geldi mi?

Bulgaristan, bir avuç Bulgarın bulunduğu ülkelerde, kendilerine azınlık statüsü verilmesini sağladı.

Büyük bir etnik Türk topluluğu bulunan Bulgaristan, buna katiyen yanaşmıyor.

Neden, acaba?

Ahmet Yılmaz

Değişime Devam Partisi ( Продължаваме Промяната) lideri Kiril Petkov'u ve aynı partinin milletvekili adayı Akademik Nikolay Denkov'u, Balgöç Başkanı Prof. Dr. Emin Balkan, derneğin bahçe kapısında güler yüzle karşıladı.

Dernek binasının büyük salonunda, yönetim kurulu üyelerinin geniş katılımıyla, sıcak ve dostane bir atmosferde yararlı bir sohbet gerçekleştirildi.

Konuklar, Bulgaristan'daki son siyasi gelişmelere değinirken, Prof. Dr. Emin Balkan, göçmen camiasının çözüm bekleyen sorunlarını ve önerilerini , kendilerine iletme fırsatı yakalamış oldu.

Bu ziyarete ulusal medya kuruluşları büyük ilgi gösterdi.

Daha sonra Bulgaristan'dan gelen misafirler, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'yi de ziyaret ettiler.

Belene kampının kuruluşunun 74.ncü anma yılını büyük bir acı ve hüzünle anarken, geçen asrın ellili ve altmışlı yıllarında, komünist ideolojiyi kabullenmeyen binlerce vatandaş buraya sürgün edilmiş, yüzlercesi işkenece görerek fahşice öldürülmüştür.

Seksenli yıllarda, katil Jivkov yönetimi tarafından Türklere uygulanan asimilasyon politikaları nedeniyle, sadece 1984 yılının sonuna doğru, bu ölüm adasına 550 Türk kardeşimiz, ana diline, dinine ve inancına sahip çıkmak istediklerinden dolayı, sürgün edilip kapatılmıştırlar.

1987 yılında, benim yaşadığım Gölcük köyünden ( Cebel ) Belene adasına sürgün edilen komşularımız Mustafa Yakup (Gara Kaptan), Remzi Halil, Muhammet Bekir ve Tasim Ahmet'i, aileleriyle görüşmelerini sağladığımda, ben de Belene'yi ziyaret ettim ve gördüğüm o korkunç manzaralar karşısında, insanın tüyleri ürperiyordu.

Aylarca ve yıllarca, bu işkence adasında tutulan bütün şehitlerimizi, bugün rahmetle anıyor, gazilerimizin önünde saygıyla eğiliyorum.

Son dönemde, Bulgaristan' da yaşanan siyasi gelişmeler ve ekonomik istikrasızlık, bizleri fazlasıyla kaygılandırmakta.

Çünkü milli kahramanımız Nuri Turgut Adalı'nın zindanlarda geçen ömrü ve verdiği çetin mücadele unutulmuş.

Dünyaca ünlü sporcumuz Naim Süleymanoğlu'nun, " Bana dayatılan Naum ismini kabullenmiyorum!" deyip ana vatanımız Türkiye Cumhuriyet'ne iltica etmesi unutulmuş.

Kaygılarımız ve hüznümüz ise, bizlere zulmedenleri kınamak yerine heykelleri dikilmesinden kaynaklanmakta.

Yetişen yeni jenerasyon gençlerimizin, yakın tarihimizi ve akabinde cereyan eden trajik olayları fazla umursamaması ve unutması, hatta bunları gündeme getirenleri birer vatan hayini olarak damgalamaları, bizleri gerçekten derinden yaralamakta.

Sadık Yılmaz,

Balgöç Genel Başkan Yardımcısı

Anma törenine çok sayıda mağdur ve yakınlarının yanı sıra, Türkiye'nin Sofya Büyükelçisi Mehmet Uyanık da teşrif ettiler.

Törende Kur'an tilavetini dinlerken, mutluluğum tarif edilemezdi.

Zulüm adasındaki emniyet yetkililerinin "Kemikleriniz, bu adada çürüyecek!" sözlerini hatırladım.

O zaman biz de onlara "Bir gün bizim yerimizde sizler burada olacaksınız!" diyorduk.

Onları buraya atacak adalet henuz tecelli etmedi, lâkin biz Müslümanlar olarak burada Kur'an okutarak huzur bulduk.

Gün geldi hesap döndü. Artık ölsek de gam yemeyiz.

Maksat hasıl olmuştur. Sen büyüksün ya Rabbi!

Mehmet Türker,

Belene Adası